Italo Calvino

Italo Calvino (Santiago de las Vegas, Cuba, 15 oktober 1923 – Siena, 19 september 1985) was een Italiaanse schrijver van romans, verhalen en essays. Hij geldt als een van de belangrijkste Italiaanse auteurs van de twintigste eeuw. Zijn werk beweegt zich tussen neorealisme, sprookje, fantastische literatuur, wetenschap en experimentele vertelvormen.

Calvino bracht zijn jeugd door in San Remo. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam hij deel aan het Italiaanse verzet. Na de oorlog studeerde hij letteren aan de Universiteit van Turijn, waar hij in 1947 afstudeerde met een scriptie over Joseph Conrad. In datzelfde jaar verscheen zijn debuutroman Het pad van de spinnenesten, over het verzet, bij uitgeverij Einaudi.

Calvino bleef jarenlang verbonden aan Einaudi, eerst als redacteur en later als een invloedrijke medewerker binnen de uitgeverij. Hij werkte samen met schrijvers als Cesare Pavese en Elio Vittorini en was medeoprichter van het literaire tijdschrift Il Menabò. In 1957 verliet hij de Italiaanse Communistische Partij, waarmee hij zich geleidelijk losmaakte van zijn vroegere politieke engagement.

Zijn vroege werk werd gekenmerkt door sociaal en historisch realisme, maar vanaf de jaren vijftig ontwikkelde hij een uitgesproken fantasierijke stijl. De romans De gespleten burggraaf, De baron in de bomen en De ridder die niet bestond werden later samengebracht in de trilogie Onze voorouders. Tot zijn bekendste werken behoren ook Kosmikomische verhalen, De onzichtbare steden, Het kasteel van de kruisende levenspaden, Als op een winternacht een reiziger en Palomar.

In zijn latere werk onderzocht Calvino steeds nadrukkelijker de mogelijkheden en beperkingen van het vertellen zelf. Zijn romans zijn vaak opgebouwd volgens formele systemen, spelregels of combinaties, maar achter die intellectuele constructies schuilt een voortdurende belangstelling voor de onzekerheid, veelvormigheid en ongrijpbaarheid van de werkelijkheid. Hij woonde langere tijd in Parijs en Rome en onderhield contacten met experimentele literaire kringen, waaronder de Oulipo-beweging.

Calvino overleed in 1985 in Siena aan de gevolgen van een hersenbloeding, terwijl hij werkte aan de lezingen die hij aan Harvard zou geven. Deze lezingen verschenen postuum onder de titel Zes memo’s voor het volgende millennium en werden een belangrijke samenvatting van zijn literaire ideeën over lichtheid, snelheid, exactheid, zichtbaarheid en veelvuldigheid. Zijn werk is wereldwijd vertaald en blijft invloedrijk door de combinatie van helderheid, verbeeldingskracht en formele vernieuwing.