John Banville

John Banville (Wexford, 8 december 1945) is een Ierse schrijver die wordt gerekend tot de belangrijkste hedendaagse auteurs van Ierland. Zijn romans kenmerken zich door een grote aandacht voor taal, herinnering, verlies, identiteit en de onbetrouwbaarheid van het menselijk geheugen. Zijn werk wordt vaak geroemd om de stilistische precisie en de rijke, beeldende proza.

Banville begon al op jonge leeftijd met schrijven. Zijn eerste roman, Long Lankin, verscheen in 1970. Naast zijn werk als schrijver was hij actief als journalist en literair criticus. In de loop van zijn carrière publiceerde hij meer dan twintig literaire werken en ontwikkelde hij zich tot een van de vooraanstaande Engelstalige schrijvers van zijn generatie.

Zijn internationale doorbraak kwam met The Book of Evidence uit 1989. De roman werd genomineerd voor de Booker Prize en won datzelfde jaar de Guinness Peat Aviation Award. In 2005 won Banville alsnog de Booker Prize met The Sea. In deze roman keert de kunsthistoricus Max Morden terug naar de kustplaats waar hij als jongen een bepalende zomer doorbracht. Herinneringen aan die zomer vermengen zich met het recente verlies van zijn vrouw. The Sea werd door de Booker Prize-jury bekroond om zijn evocatieve behandeling van herinnering, verlies en het verleden.

Banville schrijft daarnaast misdaadromans onder het pseudoniem Benjamin Black. Onder die naam ontstond onder meer de reeks rond de Ierse patholoog Quirke. De scheiding tussen zijn literaire werk als Banville en zijn misdaadromans als Black was lange tijd bewust: Banville stond voor het meer uitgesproken literaire werk, terwijl Black ruimte bood voor het schrijven binnen het misdaadgenre. Inmiddels zijn beide oeuvres minder strikt van elkaar te scheiden.

Voor zijn oeuvre ontving Banville talrijke onderscheidingen. Naast de Booker Prize kreeg hij onder meer de Franz Kafka Prize in 2011. Zijn werk werd bovendien meerdere malen genomineerd voor de Booker Prize. Hij woont in Dublin.

Banville geldt als een schrijver voor wie de vorm nooit losstaat van de inhoud. Zijn personages proberen het verleden te reconstrueren, maar ontdekken daarbij dat herinneringen voortdurend veranderen en dat de werkelijkheid zich niet volledig laat vastleggen. Juist de spanning tussen wat werkelijk is gebeurd en wat iemand zich herinnert, vormt een terugkerend element in zijn romans.

Met zijn combinatie van intellectuele diepgang, psychologische scherpte en uitzonderlijke aandacht voor stijl heeft John Banville een omvangrijk en invloedrijk oeuvre opgebouwd. The Sea, waarmee hij in 2005 de Booker Prize won, geldt als een van de hoogtepunten daarvan.