John Irving

John Irving (Exeter, New Hampshire, 2 maart 1942) is een Amerikaanse schrijver die internationaal bekend werd met zijn omvangrijke romans, waarin familie, identiteit, verlies, liefde en de grilligheid van het leven vaak centraal staan. Zijn bekendste werk is De wereld volgens Garp (1978), waarmee hij uitgroeide tot een van de meest gelezen Amerikaanse auteurs van zijn generatie.

Irving groeide op in Exeter. Zijn stiefvader, Colin Franklin Newell Irving, was docent Russische geschiedenis aan de Philips Exeter Academy en werd door Irving als zijn vader beschouwd. Zijn biologische vader was een Amerikaanse oorlogspiloot die tijdens de Tweede Wereldoorlog vermist raakte en na de oorlog niet terugkeerde naar het gezin. De ervaringen rond zijn afkomst en familiegeschiedenis zouden later een duidelijke plaats krijgen in zijn romans.

Tijdens zijn jeugd had Irving moeite met lezen en leren, mede door dyslexie. Worstelen werd een belangrijk onderdeel van zijn leven. Dankzij deze sport kreeg hij een studiebeurs voor de universiteit van Pittsburgh. Het worstelen keert later regelmatig terug in zijn werk en vormt onder meer een belangrijk motief in Het huwelijk van 158 pond en De wereld volgens Garp.

Tijdens zijn studie verbleef Irving onder meer in Wenen, een stad die ook in zijn vroege romans een belangrijke rol speelt. Na zijn studie werkte hij als universitair assistent en begon hij aan zijn eerste roman, De beren los, die in 1968 verscheen. Daarna volgden onder meer De watermethodeman en Het huwelijk van 158 pond.

Zijn grote doorbraak kwam met De wereld volgens Garp uit 1978. De roman werd een internationaal succes en groeide uit tot een cultureel fenomeen. Het boek won onder meer de American Book Award en werd in 1982 verfilmd. Daarna bevestigde Irving zijn reputatie met romans als Hotel New Hampshire, De regels van het ciderhuis en Bidden wij voor Owen Meany.

In zijn romans keren bepaalde thema’s steeds terug. Personages zijn vaak op zoek naar hun biologische ouders of worstelen met de vraag waar zij werkelijk thuishoren. Familiebanden, afwezigheid, verlies en de vormende kracht van herinneringen vormen belangrijke motieven. Ook zijn eigen ervaringen met zijn moeder, stiefvader en biologische vader hebben zichtbaar doorgewerkt in zijn fictie.

Irving schrijft bovendien graag over schrijvers, kunstenaars en mensen die buiten de gebaande paden leven. Zijn verhalen combineren vaak tragische gebeurtenissen met zwarte humor, absurditeit en onverwachte wendingen. Daardoor krijgen zijn romans een herkenbare mengeling van ernst, fantasie en maatschappelijk commentaar.

Naast zijn literaire werk schreef Irving ook filmscenario’s en werkte hij als speechschrijver voor de Amerikaanse presidentskandidaten Walter Mondale en Michael Dukakis. Verschillende van zijn romans werden voor film bewerkt. In 2016 stapte hij voor zijn Nederlandstalige uitgaven over van De Bezige Bij naar Hollands Diep.

John Irving behoort tot de Amerikaanse auteurs die met grote, verhalende romans een breed publiek wisten te bereiken zonder zijn belangstelling voor complexe familiegeschiedenissen en menselijke tegenstrijdigheden te verliezen. Zijn oeuvre wordt gekenmerkt door terugkerende thema’s, opmerkelijke personages en verhalen waarin toeval, verlies en familie voortdurend met elkaar verweven raken.