Philip Roth

Philip Milton Roth (Newark, New Jersey, 19 maart 1933 – New York, 22 mei 2018) was een Amerikaanse romanschrijver en auteur van korte verhalen. Hij groeide uit tot een van de belangrijkste Amerikaanse schrijvers van zijn generatie en werd vooral bekend door zijn scherpzinnige, vaak provocerende romans over identiteit, seksualiteit, verlangen, ouder worden en de verhouding tussen individu en samenleving.

Roths werk heeft vaak een sterk autobiografisch karakter, waarbij hij voortdurend speelt met de grens tussen werkelijkheid en fictie. Zijn geboortestad Newark en de Joods-Amerikaanse gemeenschap vormen belangrijke achtergronden in zijn oeuvre. Daarbij onderzoekt hij op indringende wijze wat het betekent om zowel Joods als Amerikaans te zijn. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een grote stilistische vrijheid, ironie en een uitgesproken belangstelling voor de tegenstrijdigheden van het menselijk bestaan.

Roth kreeg voor het eerst grote aandacht met Goodbye, Columbus uit 1959, een verhalenbundel waarvoor hij de National Book Award for Fiction ontving. Tien jaar later brak hij internationaal door met Portnoy’s Complaint, een roman die vanwege zijn openhartige behandeling van seksualiteit en identiteit voor veel controverse zorgde en uitgroeide tot een bestseller.

Een terugkerend personage in Roths werk is Nathan Zuckerman, een schrijver die als zijn literaire alter ego wordt beschouwd en in verschillende romans de rol van verteller vervult. Ook een gefictionaliseerde versie van Roth zelf verschijnt in verschillende boeken. Daarmee maakte Roth de relatie tussen schrijver, personage en werkelijkheid tot een belangrijk onderdeel van zijn literatuur.

Tot zijn bekendste romans behoren American Pastoral, The Human Stain, The Plot Against America, Sabbath’s Theater, Everyman en Operation Shylock. In The Plot Against America gebruikt hij bijvoorbeeld alternatieve geschiedenis om te onderzoeken hoe anders de Amerikaanse samenleving had kunnen worden wanneer de politieke ontwikkelingen een andere richting waren uitgegaan.

Roth werd tijdens zijn carrière onderscheiden met vrijwel alle belangrijke Amerikaanse literaire prijzen. Hij ontving onder meer tweemaal de National Book Award, de National Book Critics Circle Award, de PEN/Faulkner Award en de Pulitzer Prize voor American Pastoral. In 2001 ontving hij de eerste Franz Kafka Prize.

Vanaf 2005 verscheen zijn verzamelde werk bij de Library of America. Daarmee werd Roth, na Eudora Welty, de tweede Amerikaanse schrijver van wie het volledige oeuvre al tijdens zijn leven in deze prestigieuze reeks werd opgenomen.

Philip Roth overleed in 2018 op 85-jarige leeftijd. Zijn omvangrijke oeuvre geldt als een van de belangrijkste bijdragen aan de Amerikaanse literatuur van de tweede helft van de twintigste en het begin van de eenentwintigste eeuw. Zijn voortdurende onderzoek naar identiteit, verlangen, herinnering en de verhouding tussen fictie en werkelijkheid maakt zijn werk nog altijd relevant.