Cum fraude

Laurens Kindt reconstrueert in Cum fraude. Reconstructie van een corrupt magistratenexamen een schandaal dat raakt aan de fundamenten van de rechtsstaat. In januari 2024 leggen 166 kandidaat-magistraten een schriftelijk examen af dat toegang moet bieden tot een loopbaan als rechter of parketmagistraat. Sommige kandidaten lijken opvallend goed voorbereid: zij kennen de examenvragen al.

Kindt onderzoekt hoe de examencasus kon uitlekken en welke rol een topmagistraat, tevens lid van de Hoge Raad voor de Justitie, daarin speelde. De affaire blijkt niet beperkt tot een geval van examenfraude. Ze legt ook bloot hoe mensen met kennis van de feiten omgaan, wie zwijgt, wie zichzelf probeert in te dekken en welke gevolgen het heeft wanneer de bewakers van het recht zich zelf niet aan de regels houden.

De auteur kiest voor een feitenreconstructie waarin de betrokken namen zijn gepseudonimiseerd. Daardoor ligt de nadruk niet op persoonlijke sensatie, maar op de mechanismen achter het schandaal. Vooral de positie van de klokkenluidster, die uiteindelijk zelf voor de rechtbank moet verschijnen, maakt duidelijk hoe kwetsbaar de verhouding tussen waarheid, macht en institutionele bescherming kan zijn.

Cum fraude is daarmee een journalistiek onderzoek naar meer dan een corrupt examen. Het boek stelt de ongemakkelijke vraag hoe betrouwbaar een rechtsstaat blijft wanneer degenen die haar moeten bewaken, menen dat voor hen andere regels gelden.