Dagen als vreemde symptomen

Met Dagen als vreemde symptomen schrijft Leonieke Baerwaldt een roman die zich nauwelijks laat samenvatten. Wat begint als een ogenschijnlijk eenvoudige zoektocht van een moeder naar haar dochter, ontwikkelt zich al snel tot een hallucinerende verkenning van herinnering, verlies en de dunne scheidslijn tussen werkelijkheid en verbeelding. Het is een roman die de lezer niet zozeer een verhaal vertelt, maar een geestestoestand laat ervaren.

De hoofdpersoon draagt de veelzeggende naam Sisyphus. Net als de mythische figuur lijkt zij veroordeeld tot een eindeloze herhaling. Dag na dag dwaalt ze met een lege rolstoel door een hel die tegelijk vertrouwd en vervreemdend aanvoelt. Haar doel lijkt helder: haar meervoudig beperkte dochter ophalen uit het dagcentrum. Toch mislukt die missie telkens opnieuw. Iedere poging eindigt in dezelfde ontgoocheling en voert haar terug naar haar troosteloze benedenwoning in een vervallen appartementencomplex.

Gaandeweg wordt duidelijk dat de roman zich niet laat lezen als een realistisch verhaal. De hel waarin Sisyphus rondloopt is evenzeer een innerlijk landschap als een fysieke plaats. De ontmoetingen, de terugkerende motieven en de vervormde logica weerspiegelen een bewustzijn dat worstelt met herinneringen die zich slechts langzaam laten reconstrueren. Wanneer haar mysterieuze hospita onverwacht een gesprek met haar begint, komen verdrongen herinneringen voorzichtig aan de oppervlakte en begint de werkelijkheid te verschuiven.

Baerwaldt onderzoekt in deze roman de uiterste grenzen van het moederschap. Wat betekent het om moeder te blijven wanneer zorg, schuldgevoel en liefde volledig met elkaar verweven raken? De relatie tussen Sisyphus en haar dochter vormt het emotionele hart van het boek. Zonder ooit sentimenteel te worden, laat Baerwaldt zien hoe zorg zowel een bron van betekenis als van uitputting kan zijn. Liefde blijkt hier geen vanzelfsprekende troost, maar een kracht die iemand evenzeer overeind houdt als langzaam kan breken.

De stijl is uitzonderlijk zorgvuldig opgebouwd. Baerwaldt schrijft in een taal die tegelijk helder en poëtisch is. De roman kent nauwelijks overbodige uitleg; beelden, symbolen en terugkerende motieven dragen de betekenis. Daardoor vraagt Dagen als vreemde symptomen een aandachtige lezer die bereid is onzekerheid te verdragen en niet voortdurend naar eenduidige verklaringen zoekt. De kracht van het boek schuilt juist in zijn raadselachtigheid.

Op de achtergrond klinkt voortdurend de mythe van Sisyphus mee. De eindeloze herhaling van dezelfde handelingen krijgt een existentiële betekenis en roept vragen op over hoop, volharding en de menselijke behoefte om ondanks alles door te blijven gaan. Daarmee sluit Baerwaldt aan bij een lange filosofische traditie, zonder dat de roman ooit een theoretische exercitie wordt. De klassieke verwijzing verdiept het verhaal, maar blijft volledig in dienst staan van de personages.

Wat Dagen als vreemde symptomen bijzonder maakt, is de manier waarop het grote existentiële vragen verbindt met een zeer persoonlijk verhaal. Leven en dood, herinneren en vergeten, liefde en wanhoop vloeien voortdurend in elkaar over. De roman geeft geen antwoorden, maar laat de lezer ervaren hoe dicht die tegenstellingen soms naast elkaar liggen.

Niet iedere lezer zal zich onmiddellijk thuis voelen in de associatieve structuur en de symbolische rijkdom van het boek. Wie een lineair verteld verhaal verwacht, zal geduld moeten hebben. Daar staat tegenover dat Baerwaldt een literaire wereld creëert die een uitzonderlijke samenhang bezit en nog lang blijft nazinderen nadat de laatste bladzijde is omgeslagen.

Met Dagen als vreemde symptomen bevestigt Leonieke Baerwaldt haar reputatie als een schrijver die filosofische diepgang weet te verbinden met grote literaire verbeeldingskracht. Zij schrijft een roman die even ontregelend als ontroerend is en die laat zien hoe literatuur de meest complexe menselijke ervaringen invoelbaar kan maken.