Met De laatste zeppelin slaat Filip Bastien een andere weg in dan met zijn debuut Winteruren. Waar dat boek vooral de ernst van oorlog en familiegeschiedenis benadrukte, kiest hij hier voor een luchtiger en uitgesproken speelse aanpak. Het resultaat is een historische avonturenroman waarin humor, spanning en een flinke dosis absurdisme hand in hand gaan.
Het verhaal speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog in een Vlaams provinciestadje waar de Duitse bezetter de touwtjes stevig in handen denkt te hebben. Wanneer een mysterieuze dood voor onrust zorgt, raakt een kleurrijke groep inwoners verwikkeld in een reeks gebeurtenissen die steeds onwaarschijnlijker worden. Wat begint als een lokale intrige groeit uit tot een verhaal vol misverstanden, geheime plannen, onverwachte bondgenootschappen en een opmerkelijke rol voor een oude zeppelin.
Bastien schrijft zichtbaar met plezier. Zijn roman bruist van de energie en staat vol excentrieke situaties die soms dicht tegen de grenzen van het geloofwaardige aanschuren. Net daarin schuilt een groot deel van de charme. De auteur neemt zichzelf niet al te serieus en nodigt de lezer uit hetzelfde te doen. De bezettingsjaren vormen weliswaar de historische achtergrond, maar het boek kiest nadrukkelijk voor avontuur en humor boven realistische oorlogsweergave.
Een van de sterke punten van de roman is het levendige tempo. De gebeurtenissen volgen elkaar snel op en er valt voortdurend iets nieuws te ontdekken. Daardoor leest De laatste zeppelin bijzonder vlot. Bastien beschikt over een goed gevoel voor timing en weet spanning regelmatig te combineren met komische momenten.
Ook de sfeer is overtuigend uitgewerkt. Het Vlaanderen van de oorlogsjaren komt tot leven via lokale figuren, familiebanden en kleine gemeenschappen waarin iedereen alles van elkaar denkt te weten. Die herkenbare omgeving vormt een aangenaam contrast met de steeds absurdere ontwikkelingen die zich binnen het verhaal afspelen.
Toch werkt niet elke grap even sterk. Sommige personages worden bewust karikaturaal voorgesteld, wat vaak voor humor zorgt maar af en toe ook ten koste gaat van hun geloofwaardigheid. Vooral bepaalde Duitse figuren bewegen zich zo nadrukkelijk in de richting van de parodie dat ze minder als echte personages aanvoelen. Lezers die op zoek zijn naar psychologische diepgang zullen daardoor niet altijd volledig overtuigd raken.
Daarnaast heeft de auteur de neiging om veel ideeën in één verhaal onder te brengen. Familiegeschiedenis, oorlog, avontuur, romantiek, mysterie en humor krijgen allemaal een plaats. Dat maakt de roman rijk en onderhoudend, maar zorgt er soms ook voor dat niet elk element dezelfde aandacht krijgt.
Wat overeind blijft, is het enthousiasme waarmee het verhaal verteld wordt. Bastien weet historische feiten en fictieve gebeurtenissen op een creatieve manier met elkaar te verbinden. Daarbij kiest hij niet voor historische nauwgezetheid als doel op zich, maar voor leesplezier. De roman wil in de eerste plaats entertainen, en daarin slaagt hij grotendeels.
De laatste zeppelin is een originele mix van historische fictie, avontuur en komedie. Niet elke scène landt even overtuigend en af en toe had wat meer terughoudendheid het verhaal sterker gemaakt, maar de roman bezit voldoende charme, vaart en verbeeldingskracht om de lezer moeiteloos mee te nemen. Een boek dat vooral zal aanslaan bij lezers die houden van geschiedenis met een knipoog en die zich graag laten verrassen door een verhaal dat zijn eigen koers vaart.
Je hebt het niet van mij, maar
De druivenfluisteraar
Brussel Noir
Charley Toorop
Het geschenk
De bewaker
Johnny Coconut
Vluchtvrouw
De kreeftenvrouwen
Terug naar China
Een schitterend gebrek
Rouwdouwers
Levende wezens
Het onmogelijke verlangen van de poëzie
De zilverboom
Het betonnen beleid
Schoten in Sarajevo
Flauberts papegaai
Het schaduwspel
Luckas Vander Taelen
Golden Earring
Au pair