De rode koe

Sommige romans vragen de lezer om zich over te geven aan een verhaal. De rode koe vraagt iets anders: de bereidheid om een onbekend landschap binnen te stappen waarin logica, symboliek, geschiedenis en verbeelding voortdurend in elkaar overlopen. Hans Depelchin schreef geen traditionele roman, maar een ambitieus literair universum waarin persoonlijke trauma’s, politieke ideologieën en mythologische motieven met elkaar verstrengeld raken.

Het verhaal begint met een mysterie. Nadat Jeremy zijn ouders verliest, groeit hij op in Ptitami, een rendez-voushotel dat wordt uitgebaat door zijn grootouders. Wanneer invloedrijke bezoekers onder verdachte omstandigheden verdwijnen, lijkt alles te wijzen op een misdaadroman. Maar al snel laat Depelchin dat vertrouwde spoor los. Privédetective Diane probeert de waarheid te achterhalen, terwijl Jeremy steeds dieper verstrikt raakt in een wereld waarin radicale ideologieën, familiegeschiedenissen en verborgen netwerken elkaar kruisen. De zoektocht voert de personages door verschillende Europese landen en langs de schaduwzijden van de twintigste eeuw.

Wat onmiddellijk opvalt, is de enorme ambitie van de roman. Depelchin combineert een coming-of-ageverhaal met een politieke thriller, een familieroman, een detective en een mythische vertelling. Noorse mythologie, religieuze symboliek, historische verwijzingen en hedendaagse radicalisering bestaan naast elkaar zonder ooit volledig te versmelten. Daardoor ontstaat een roman die voortdurend verrast, maar ook bewust weerstand biedt aan eenvoudige interpretaties.

Centraal staat de vraag hoe idealen kunnen omslaan in extremisme. Depelchin toont hoe overtuigingen generaties lang blijven doorwerken en hoe politieke dromen kunnen ontaarden in geweld en fanatisme. Zijn personages zijn zelden eendimensionaal. Zij bewegen zich in een moreel grijs gebied waarin slachtoffers en daders, idealisme en manipulatie, liefde en macht voortdurend in elkaar overlopen. De roman kiest daarbij nergens voor eenvoudige antwoorden, maar onderzoekt hoe geschiedenis zich telkens opnieuw lijkt te herhalen.

Ook stilistisch toont Depelchin zich bijzonder ambitieus. Zijn proza is beeldrijk, ritmisch en soms bijna poëtisch. De vele perspectiefwisselingen, sprongen in tijd en ruimte en terugkerende symbolen vragen voortdurende aandacht van de lezer. De mysterieuze rode koe groeit uit tot een krachtig motief dat verschillende betekenissen krijgt: bescherming, schuld, offer, herinnering en mythe vloeien samen in één beeld dat de roman van begin tot einde bijeenhoudt.

Die literaire rijkdom heeft ook een keerzijde. De rode koe is geen gemakkelijke roman. Het grote aantal personages, de complexe structuur en de opeenstapeling van ideeën maken het boek soms ondoorzichtig. Niet iedere verhaallijn krijgt een sluitende afronding en sommige symbolische passages blijven bewust raadselachtig. Wie een strak opgebouwde plot verwacht, zal geregeld moeten accepteren dat Depelchin eerder suggesties doet dan verklaringen geeft. Juist daarin schuilt echter ook de eigenheid van zijn schrijverschap.

Met De rode koe kiest Hans Depelchin nadrukkelijk voor literaire durf boven toegankelijkheid. Hij schrijft een roman die weigert zich te laten reduceren tot één genre of één boodschap. Het boek nodigt uit tot herlezing, omdat motieven, beelden en verbanden zich pas geleidelijk openbaren. Dat de roman werd genomineerd voor de Boon Literatuurprijs 2026 onderstreept de indruk dat hier een auteur aan het werk is die grote risico’s durft te nemen en daarmee de grenzen van de hedendaagse Nederlandstalige roman verkent.