De symptomen

Giulia Caminito’s De symptomen is een roman over angst, isolement en de moeite om houvast te vinden in een wereld die steeds onzekerder aanvoelt. De dertigjarige Loris werkt bij een uitgeverij, maar heeft slechts tijdelijke contracten. Terwijl de druk om volwassen te worden toeneemt, raakt hij steeds meer overtuigd dat hij ziek is, ook al verzekeren artsen hem dat er lichamelijk niets aan de hand is.

Zijn hypochondrie groeit uit tot een manier van leven. Op internet zoekt Loris voortdurend naar medische informatie, waarbij sociale media zijn angst niet verminderen maar juist versterken. De digitale wereld biedt hem een gevoel van verbondenheid, terwijl hij zich in werkelijkheid steeds verder van anderen verwijdert. Zijn vriendin Jo en zijn omgeving verliezen langzaam hun geduld met zijn voortdurende zorgen.

Caminito maakt van Loris geen eenvoudig komisch of zielig personage. De kracht van de roman ligt juist in de manier waarop zijn angsten tegelijk onredelijk en begrijpelijk worden gemaakt. De lezer ziet hoe hij zichzelf steeds opnieuw probeert uit te leggen, maar ook hoe zijn verklaringen hem gevangenhouden. Daardoor ontstaat mededogen zonder dat zijn gedrag wordt vergoelijkt.

Naast de realistische psychologische laag bevat de roman een fantasierijke dimensie. Loris vindt een bondgenoot in de mysterieuze figuur Catastrofe, die verschillende gedaanten kan aannemen, onder meer die van een kat, een wolf en Anna Karenina. Deze verbeeldingswereld geeft vorm aan wat hij niet rechtstreeks kan uitspreken: zijn angst voor het noodlot, zijn behoefte aan troost en zijn verlangen naar een plek waar hij zich veilig voelt.

Ook de herinneringen aan zijn grootvader en zijn postduiven zijn belangrijk. Die vogels keren steeds terug, hoe ver ze ook reizen, en vormen zo een beeld van thuiskomen. Tegenover Loris’ rusteloze zoeken staat de gedachte dat er ergens een plaats bestaat waarnaar men kan terugkeren. Dat motief geeft de roman een bredere betekenis dan alleen die van een verhaal over hypochondrie.

De symptomen is een roman over een generatie die geconfronteerd wordt met tal van onzekerheden, werk, digitale overprikkeling en een voortdurende stroom van dreigende informatie. Caminito verbindt maatschappelijke onzekerheid met individuele angst.