De wake

Met De wake liet Ronald Giphart zien dat hij ook in het korte verhaal een meester is. De bundel bestaat uit drie afzonderlijke verhalen die op subtiele wijze met elkaar verbonden zijn. In alle drie staat de grens tussen leven en dood centraal, maar Giphart benadert dat zware onderwerp met zijn kenmerkende mengeling van humor, lichamelijkheid en relativering.

In het titelverhaal maken een hoogleraar en zijn echtgenote tijdens een bergwandeling in Zweden iets ingrijpends mee. De vrienden van de hoogleraar proberen vervolgens een oude belofte na te komen. In Mooie mama’s verschuift het decor naar een ziekenhuis, waar een moeder waakt bij haar zoon. Zijn vader en de minnaar van de moeder zijn eveneens aanwezig, terwijl studenten uit de omgeving voor extra verwarring zorgen. Het derde verhaal, Hartstocht, kiest een verrassend perspectief: een menselijk hart vertelt zelf over zijn ervaringen en over de relatie tussen lichamelijke liefde en sterfelijkheid.

Die drie invalshoeken geven de bundel zijn samenhang. Giphart schrijft over verlies en dood zonder in zwaar sentiment te vervallen. Integendeel: juist op de momenten waarop de omstandigheden het meest dramatisch worden, zoekt hij naar absurditeit, lichamelijke details en menselijke eigenaardigheden. Liefde blijkt bij hem nooit uitsluitend romantisch, ze is ook verbonden met begeerte, jaloezie, schuldgevoel en lichamelijkheid.

Vooral Hartstocht laat zien hoe speels Giphart met vertelperspectief kan omgaan. Door het hart als verteller te gebruiken, maakt hij van iets uiterst lichamelijks een personage dat kan nadenken over liefde en sterven. Dat past goed bij de rest van de bundel, waarin het lichaam voortdurend aanwezig is als plaats waar liefde, ziekte en dood elkaar raken.

De wake is daarmee geen sombere verhalenbundel. Giphart gebruikt juist humor en vertelplezier om onderwerpen als sterfelijkheid en verlies toegankelijk te maken. De drie verhalen staan op zichzelf, maar vormen samen een coherent boek waarin de dood niet het einde van het verhaal is, maar het punt waarop mensen zich anders tot elkaar gaan verhouden.