De Zes

Oscar van den Boogaard presenteert De Zes als het “onvertelde verhaal” van de Antwerpse Zes, maar wat hij in werkelijkheid aflevert, is minder een onthulling dan een zorgvuldig georkestreerde echo van een mythe die zichzelf al decennia in stand houdt. Dit boek wil dichtbij komen, intiem zelfs, maar blijft opvallend voorzichtig. Het cirkelt rond zijn onderwerp zoals een bewonderaar rond een icoon: met eerbied, met fascinatie, maar zonder ooit echt te durven aanraken waar het schuurt.

Van den Boogaard schrijft verleidelijk. Zijn zinnen hebben ritme, zijn observaties zijn zintuiglijk, en hij bezit dat zeldzame vermogen om persoonlijkheden op te roepen zonder ze volledig te ontleden. Je voelt de energie van een generatie die zich loswrikt uit een provinciale context en plots de internationale mode dicteert. Je ziet de ateliers, de twijfels, de ambities. Maar precies daar wringt het: alles wordt gesuggereerd, weinig wordt blootgelegd.

De zes ontwerpers verschijnen hier niet zozeer als complexe figuren, maar als zorgvuldig belichte silhouetten. Hun onderlinge spanningen, hun rivaliteiten, hun eventuele mislukkingen — ze worden aangeraakt, nooit opengelegd. Alsof het boek impliciet besloten heeft dat de legende niet beschadigd mag worden. Dat maakt het comfortabel leesbaar, maar ook opmerkelijk tandeloos voor een werk dat pretendeert iets “onvertelds” te brengen.

Het grootste probleem is misschien wel dat van den Boogaard te dicht op zijn onderwerp zit. De gesprekken waarop het boek steunt, lijken eerder gefilterd dan bevraagd. De stemmen van de ontwerpers domineren, maar worden zelden tegengesproken of in een breder perspectief geplaatst. Wat ontbreekt, is frictie — en zonder frictie geen echte diepte.

Toch is het boek niet zonder waarde. Integendeel, het leest vlot, soms zelfs meeslepend, en het biedt een zeldzaam gevoel van nabijheid tot een invloedrijke groep die vaak op afstand blijft. Maar wie hoopt op ontluistering, op een hertekening van het verhaal, op iets dat de glanslaag openbreekt, blijft op zijn honger zitten.

De Zes is daarmee geen dissectie van een fenomeen, maar een esthetische herbevestiging ervan. Mooi geschreven, aangenaam om in te vertoeven, maar uiteindelijk meer parfum dan scalpel.