Dwars door Afrika

Literair gezien maakt Dwars door Afrika niet altijd indruk. Henk Rigter schrijft in een directe, vaak volkse spreektaal die vooral gericht is op het vertellen van gebeurtenissen. Wie op zoek is naar stilistische verfijning, gelaagde karaktertekeningen of literaire ambitie zal hier waarschijnlijk minder aan zijn trekken komen. Sommige passages lezen eerder als verhalen die tijdens een avond onder vrienden worden verteld dan als zorgvuldig gecomponeerde literatuur.

Toch merkte ik tijdens het lezen dat die bedenkingen geleidelijk naar de achtergrond verdwenen. Niet omdat het boek plots literair werd, maar omdat het verhaal een oprechte nieuwsgierigheid naar de wereld uitstraalt. Rigter beschikt over het vermogen om de lezer mee te trekken in zijn reis, waardoor je als lezer steeds benieuwd blijft naar de volgende ontmoeting, het volgende probleem of de volgende onverwachte wending.

Wat vooral blijft hangen, is niet de tocht door Afrika zelf, maar de openheid waarmee de reizigers onbekenden benaderen. Onderweg ontstaan vriendschappen op plaatsen waar ze vooraf onmogelijk leken. Mensen die elkaar niet kennen, elkaars taal niet spreken of uit totaal verschillende leefwerelden komen, blijken elkaar toch te vinden in gastvrijheid, nieuwsgierigheid en wederzijds vertrouwen. Juist die menselijke ontmoetingen geven het boek zijn grootste kracht.

Regelmatig kreeg ik het gevoel dat Dwars door Afrika minder een reisverslag is dan een verhaal over verbondenheid. De kilometers, landschappen en avonturen vormen het decor, maar centraal staat uiteindelijk het geloof dat vreemden niet noodzakelijk vreemden hoeven te blijven. Dat maakt het boek ondanks zijn stilistische beperkingen tot een aangename en vaak sympathieke leeservaring.