Een tijdloze liefde

Santa Montefiore weet als weinig andere auteurs hoe ze een roman moet bouwen rond liefde, verlies en een verleden dat weigert voorbij te gaan. In Een tijdloze liefde verbindt ze het persoonlijke verhaal van Evelina Pierangelini met de grote geschiedenis van Europa. De roman begint in Noord-Italië aan het einde van de jaren dertig, wanneer Evelina verliefd is op Ezra Zanotti. De opkomst van het fascisme en de toenadering tussen Mussolini en Hitler maken een toekomst samen echter steeds onwaarschijnlijker.

Evelina is de jongste dochter van een welgestelde Italiaanse familie. Haar jeugd speelt zich af in een wereld die aanvankelijk nog relatief zorgeloos lijkt, maar waarin de politieke ontwikkelingen steeds nadrukkelijker binnendringen. Haar liefde voor Ezra krijgt daardoor niet alleen een romantische, maar ook een historische lading. De oorlog maakt van hun persoonlijke verhaal uiteindelijk een verhaal over afscheid, verlies en de vraag wat er overblijft van een liefde die door omstandigheden wordt gebroken.

Montefiore maakt vervolgens een sprong naar 1959. Evelina heeft geprobeerd haar leven opnieuw op te bouwen en heeft opnieuw liefde gevonden. Dan wordt haar bestaan op een regenachtige dag in oktober opnieuw volledig overhoopgehaald. Daarmee krijgt de roman een tweede beweging: wat betekent het om een groot verlies achter je te laten wanneer het verleden zich onverwacht opnieuw aandient?

De kracht van de roman ligt vooral in de manier waarop Montefiore het persoonlijke en historische met elkaar verweeft. De Tweede Wereldoorlog is geen louter decor waartegen een liefdesverhaal wordt verteld. De politieke werkelijkheid bepaalt daadwerkelijk welke keuzes de personages kunnen maken. Evelina’s gevoelens worden daardoor voortdurend geconfronteerd met omstandigheden waarop ze zelf nauwelijks invloed heeft.

Tegelijkertijd blijft Een tijdloze liefde nadrukkelijk een romantische roman. Montefiore schrijft niet vanuit een afstandelijk historisch perspectief, maar wil de lezer vooral laten meeleven met haar personages. Liefde, familie en trouw staan centraal en de gebeurtenissen zijn sterk gericht op emotionele betrokkenheid.

Daarin schuilt ook de beperking van het boek. Montefiore kiest geregeld voor grote emoties en dramatische wendingen. Wie weinig heeft met romantische familieromans kan de nadrukkelijke sentimentaliteit soms als voorspelbaar ervaren. Het verhaal zoekt eerder naar ontroering dan naar subtiliteit.

Maar binnen het genre werkt die aanpak. Montefiore weet een sfeer te creëren waarin Italië, familiegeschiedenis en romantiek vanzelfsprekend bij elkaar horen. De overgang van het vooroorlogse Italië naar de periode na de oorlog geeft het verhaal bovendien voldoende historische breedte om meer te zijn dan alleen een liefdesgeschiedenis.

Ook de tijdsprong is effectief. Doordat de lezer Evelina in verschillende fases van haar leven volgt, krijgt liefde hier een andere betekenis dan alleen verliefdheid. Het gaat ook over herinnering, keuzes en de mogelijkheid om na een ingrijpend verlies opnieuw te beginnen. De titel Een tijdloze liefde verwijst daarmee niet alleen naar romantische trouw, maar ook naar de blijvende invloed die een grote liefde op iemands leven kan hebben.