Eenzaamheid

Het thema eenzaamheid loopt als een rode draad door het oeuvre van Joris van Casteren. Al jarenlang onderzoekt hij de vele verschijningsvormen van afzondering, verlies en menselijke verbondenheid. Mogelijk vindt die fascinatie haar oorsprong in zijn vroegste levensjaren, toen hij als baby wekenlang in een couveuse verbleef, afgesneden van direct menselijk contact.

Een nieuwe dimensie kreeg die belangstelling toen van Casteren in 2018 coördinator werd van de stichting De Eenzame Uitvaart. Deze organisatie zorgt ervoor dat mensen die zonder familie of sociaal netwerk overlijden toch met een persoonlijk gedicht worden herdacht. Door dit werk maakte hij kennis met een wereld die voor de meeste mensen verborgen blijft: die van mensen die in volledige anonimiteit leven en sterven.

In Eenzaamheid brengt van Casteren die ervaringen samen in een veelzijdig en indringend boek. Aan de hand van opmerkelijke anekdotes, ontmoetingen en literaire en maatschappelijke beschouwingen onderzoekt hij een verschijnsel dat zich nauwelijks laat definiëren, maar vrijwel iedereen raakt. De coronapandemie, waarin sociale afzondering voor velen een tastbare werkelijkheid werd, geeft zijn verkenning bovendien een extra actualiteitswaarde.

Tegelijkertijd is Eenzaamheid een persoonlijk boek. Naast zijn onderzoek naar het fenomeen vertelt van Casteren over de liefde voor een celliste uit Philadelphia, een ontmoeting die een onverwacht einde maakte aan zijn eigen gevoelens van eenzaamheid. Daardoor krijgt het boek niet alleen het karakter van een essayistische zoektocht, maar ook van een intieme reflectie op de menselijke behoefte aan nabijheid en verbondenheid.