Geesten van Boedapest

Wat blijft er over van een vriendschap wanneer iemand al tientallen jaren dood is? In Geesten van Boedapest gaat Chris Ceustermans op zoek naar het verhaal van zijn Hongaarse vriend Joeri, die vlak voor de val van de Berlijnse Muur dood werd aangetroffen in Leuven. Naast hem lag een geweer. Wat aanvankelijk een persoonlijke zoektocht lijkt, groeit uit tot een onderzoek naar Joeri’s verleden en naar het Hongarije waarin hij opgroeide.

Ceustermans verbindt het verhaal van zijn vriend met de politieke geschiedenis van Hongarije. Joeri was een dissidente journalist die probeerde te ontsnappen aan de beklemming van het communistische regime. Decennia later keert Ceustermans terug naar dat verleden en ziet hij hoe het land onder Viktor Orbán opnieuw een autoritaire richting is ingeslagen. De twee periodes worden daardoor spiegels van elkaar: een jonge man die Hongarije ontvluchtte omdat hij vrijheid zocht, en een land dat die vrijheid later opnieuw onder druk ziet komen te staan.

Juist de persoonlijke invalshoek maakt het boek sterker dan een klassieke politieke geschiedenis. Ceustermans probeert niet alleen te begrijpen wat er met Hongarije gebeurde, maar vooral wat er met Joeri gebeurde. De herinneringen aan de jonge man die hij kende botsen voortdurend met de vragen die zijn dood oproept. Wie was hij werkelijk? Waarom eindigde zijn leven zo? En hoeveel van zijn onrust had te maken met het land dat hij achterliet?

Daarmee wordt Geesten van Boedapest ook een boek over herinnering. De zoektocht naar Joeri is tegelijk een zoektocht naar een verdwenen periode uit het eigen leven van de auteur. De Koude Oorlog, de studentenjaren en het optimisme rond de val van het communisme krijgen achteraf een andere betekenis nu Ceustermans kijkt vanuit het Hongarije van Orbán.

Het boek is compact, maar inhoudelijk rijk. Ceustermans combineert persoonlijke herinneringen met politieke geschiedenis zonder dat het ene het andere volledig verdringt. De tragische figuur van Joeri blijft daarbij het menselijke middelpunt.