Godin van de jacht

Met Godin van de jacht schreef Heleen van Royen in 2003 een roman waarin huwelijk, moederschap, seksualiteit en ontrouw op een uitgesproken directe en humoristische manier bij elkaar komen. De hoofdpersoon is Diana, een vrouw die naar eigen zeggen gelukkig is met haar echtgenoot, haar kinderen én haar minnaars. Dat evenwicht komt echter abrupt onder druk te staan wanneer ze ontdekt dat ze zwanger is en niet weet wie de vader van het kind is.

Diana is geen personage dat zich gemakkelijk laat beoordelen. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en onderhoudt tegelijkertijd relaties buiten haar huwelijk. Toch ziet ze zichzelf niet eenvoudigweg als iemand die haar man bedriegt. Haar seksuele leven is voor haar onderdeel van haar identiteit en van de vrijheid die ze zichzelf toestaat. Van Royen gebruikt haar daardoor om traditionele ideeën over huwelijk en vrouwelijke seksualiteit ter discussie te stellen.

De zwangerschap vormt het centrale probleem. Zolang Diana haar verschillende relaties van elkaar gescheiden kan houden, lijkt haar leven overzichtelijk. Maar zodra er een kind op komst is waarvan ze de vader niet kent, wordt die constructie plotseling onhoudbaar. Een biologische werkelijkheid die niet kan worden weggelachen of genegeerd, dwingt haar na te denken over de consequenties van haar keuzes.

Daarmee ontstaat een interessante tegenstelling. Diana verlangt naar vrijheid, maar ontdekt dat vrijheid niet betekent dat keuzes zonder gevolgen blijven. Juist wanneer seksualiteit niet langer alleen plezier is, maar mogelijk verstrekkende consequenties heeft, wordt duidelijk hoe kwetsbaar haar zorgvuldig opgebouwde leven eigenlijk is.

De titel Godin van de jacht verwijst naar Diana, wier naam uiteraard ook naar de Romeinse godin van de jacht verwijst. Ze is iemand die jaagt, maar tegelijkertijd zelf voortdurend begeerd en beoordeeld wordt. Haar relaties draaien om verlangen, verleiding en macht. Van Royen speelt met die omkering: wie bepaalt eigenlijk wie jaagt en wie wordt opgejaagd?

De roman is nadrukkelijk erotisch, maar seksualiteit is niet alleen bedoeld om te prikkelen. Het vormt het belangrijkste middel waarmee van Royen haar thema’s onderzoekt. Ze schrijft over vrouwelijke lust zonder die automatisch te veroordelen of te verbergen. Daarmee was het boek bij verschijnen opvallend direct. De uitgever classificeert de roman tegenwoordig onder meer als literaire roman, erotische fictie en humoristische fictie.

De humor is een belangrijk onderdeel van de aanpak. Van Royen neemt haar personages en hun seksuele escapades niet voortdurend bloedserieus. De situaties waarin Diana terechtkomt zijn soms absurd en ongemakkelijk, maar juist daardoor blijft het verhaal licht genoeg om de zwaardere vragen over huwelijk en trouw toegankelijk te houden.

Tegelijkertijd is Diana geen oppervlakkige karikatuur. Haar gedrag roept voortdurend vragen op over de grenzen van eerlijkheid. Ze wil zichzelf als vrije vrouw zien, maar haar vrijheid heeft gevolgen voor haar echtgenoot en kinderen. Van Royen geeft de lezer daarbij geen eenvoudige morele oplossing. Diana moet zelf bepalen wat ze met de ontstane situatie doet.

Ook het huwelijk staat centraal. Godin van de jacht laat zien dat een langdurige relatie niet noodzakelijk betekent dat alle verlangens buiten die relatie verdwijnen. Diana probeert haar huwelijk en haar seksuele vrijheid naast elkaar te laten bestaan. De zwangerschap maakt duidelijk hoe moeilijk het is om die twee werkelijk gescheiden te houden.

De kracht van de roman ligt vooral in de vanzelfsprekende manier waarop van Royen over vrouwelijke seksualiteit schrijft. Ze maakt van Diana geen slachtoffer en evenmin een zondige vrouw die tot inkeer moet komen. Diana is vooral iemand die haar eigen verlangens serieus neemt en tegelijkertijd geconfronteerd wordt met de consequenties ervan.

De stijl is vlot en toegankelijk. Van Royen schrijft met veel vaart en gebruikt humor om de soms ongemakkelijke situaties luchtig te houden. Daardoor leest de roman gemakkelijk. Wie echter op zoek is naar een zeer diepgaande psychologische analyse van relaties, zal waarschijnlijk minder vinden dan in een meer literair opgebouwde psychologische roman.

Daar staat tegenover dat Godin van de jacht precies weet wat het wil zijn. Het is een provocerende, onderhoudende roman over een vrouw die haar seksualiteit niet wil laten bepalen door traditionele verwachtingen. De zwangerschap brengt die levenshouding in een crisis en dwingt Diana om haar eigen opvattingen opnieuw te bekijken.

Het boek werd genomineerd voor de NS Publieksprijs en groeide uit tot een van de bekendste romans van van Royen. Daarmee vormt het, samen met De gelukkige huisvrouw en De ontsnapping, een belangrijk onderdeel van haar vroege oeuvre.