Het was mijn verdomde plicht

Het was mijn verdomde plicht van Réginald Moreels is geen klassieke autobiografie die netjes langs de lijnen van een carrière loopt. Het is eerder een morele getuigenis, geschreven vanuit een leven dat zich grotendeels afspeelde in de rafelranden van de wereld.

De kracht van het boek zit in de authenticiteit. Moreels schrijft zoals hij opereert: direct, zonder omwegen en met een zekere hardheid. Zijn ervaringen in conflictgebieden – van Rwanda tot Irak – worden niet geromantiseerd, maar eerder kaal en soms bijna ongemakkelijk weergegeven. Dat maakt het boek geloofwaardig. Je voelt dat dit geen schrijver is die een verhaal construeert, maar iemand die probeert te begrijpen wat hij heeft gezien en gedaan.

Tegelijk is dit geen heldenverhaal. Integendeel: Moreels plaatst zichzelf voortdurend in vraag. Hij schrijft over frustratie, machteloosheid en zelfs persoonlijke kwetsbaarheid, zoals zijn innerlijke onrust en strijd met zichzelf. Dat voorkomt dat het boek moraliserend wordt, hoewel het wel degelijk een duidelijke ethische ondertoon heeft. Zijn centrale idee – dat handelen geen keuze maar een plicht is – loopt als een rode draad door het geheel.

Wat het boek extra opmerkelijk maakt, is dat het de lezer niet comfortabel laat. Zoals terecht soms wordt opgemerkt, blijft het “knagen” en dwingt het tot introspectie. Moreels vraagt geen bewondering, maar impliciet wel een antwoord: wat doen wij zelf in een wereld vol onrecht?

Stilistisch is het werk minder verfijnd dan literaire memoires. De taal is functioneel, soms hoekig, maar dat past bij de inhoud. Dit is geen boek dat wil behagen; het wil raken en confronteren. Daardoor leest het niet altijd vlot, maar wel met gewicht.

Kort samengevat: Het was mijn verdomde plicht is een indringend en eerlijk boek dat vooral overtuigt door zijn morele urgentie. Het is minder een literair hoogstandje dan een noodzakelijke stem — een boek dat je niet per se “mooi” vindt, maar moeilijk naast je neerlegt.