Hyperrealisme

David Criekemans‘ Hyperrealisme is een broodnodige en urgente analyse van de geopolitieke uitdagingen waar Europa momenteel voor staat. In een tijdperk dat gekenmerkt wordt door verschuivende machtsverhoudingen, groeiende onzekerheid en de afbrokkeling van oude zekerheden, biedt Criekemans een scherpzinnige blik op de noodzaak van een herdefiniëring van Europa’s rol in de wereld.

Het boek begint met een ontluisterende beschrijving van de huidige situatie. De pijlers waarop Europa’s welvaart en veiligheid lange tijd hebben gerust, vertonen barsten. Goedkope energie, met name aardgas uit Rusland, is niet langer vanzelfsprekend. De relatieve vrede aan de buitengrenzen is verstoord door conflicten en spanningen. Groeimarkten zoals China, die ooit als onuitputtelijke bronnen van economische groei werden gezien, stellen nu nieuwe eisen en vormen een concurrentie. En de Amerikaanse veiligheidsparaplu, die decennialang bescherming bood, lijkt minder vanzelfsprekend dan voorheen.

Criekemans schetst een doembeeld van een Europa dat, zonder een doelgerichte strategie, irrelevant dreigt te worden in de internationale arena. Een continent dat verdeeld en uit elkaar gespeeld kan worden door andere grootmachten. Om dit te voorkomen bepleit hij een resoluut hyperrealisme.

Wat betekent dit hyperrealisme concreet? Criekemans legt uit dat het niet gaat om het afwerpen van idealistische waarden zoals democratie en mensenrechten. Deze blijven essentieel, maar ze mogen niet langer ten koste gaan van de noodzakelijke pragmatiek. In de harde realiteit van de wereldpolitiek tellen enkel degenen mee die over de juiste capaciteiten beschikken.

Dit betekent dat Europa moet investeren in defensie, niet alleen om zichzelf te beschermen tegen externe bedreigingen, maar ook om een geloofwaardige speler te zijn op het wereldtoneel. Het betekent dat Europa moet inzetten op technologische innovatie om zijn concurrentiepositie te versterken en niet afhankelijk te worden van andere grootmachten. En het betekent dat Europa zijn economie moet hervormen om de welvaart te garanderen en het sociaal contract te behouden.

De auteur benadrukt dat deze herwonnen competitiviteit cruciaal is voor het voortbestaan van het Europese model. Alleen door economisch sterk te zijn, kan Europa zijn sociale voorzieningen en zijn waarden beschermen. Hyperrealisme is dus geen pleidooi voor een amorele politiek, maar juist een noodzakelijke voorwaarde voor het behoud van de Europese manier van leven.

Het boek biedt een heldere analyse van de geopolitieke schokken die op ons afkomen. Criekemans beschrijft de belangrijkste uitdagingen en bedreigingen, van de opkomst van China en de agressie van Rusland tot de klimaatverandering en de migratiestromen. Hij laat zien hoe deze ontwikkelingen Europa raken en welke gevolgen ze kunnen hebben.

Maar Hyperrealisme is meer dan alleen een analyse. Het is ook een oproep tot actie. Criekemans roept Europese leiders en burgers op om wakker te worden en de noodzakelijke stappen te zetten om Europa’s positie in de wereld te herstellen. Hij biedt concrete aanbevelingen voor beleidsmakers en geeft inzicht in de complexe geopolitieke realiteit.

Hyperrealisme is geen gemakkelijk boek. Het confronteert de lezer met de harde feiten en ontluistert soms de romantische ideeën over Europa. Maar het is wel een belangrijk en noodzakelijk boek voor iedereen die zich zorgen maakt over de toekomst van Europa in een steeds complexere en onzekerdere wereld. Het is een wake-up call en een kompas voor de toekomst, dat aanzet tot nadenken en handelen. Criekemans dwingt ons om de realiteit onder ogen te zien en de juiste keuzes te maken om Europa te laten overleven en floreren in de 21e eeuw. Een absolute aanrader voor wie de geopolitieke ontwikkelingen wil begrijpen en wil bijdragen aan een sterker en weerbaarder Europa.