I.M.

Met I.M. schreef Connie Palmen een van de meest persoonlijke en besproken boeken uit de Nederlandstalige literatuur van de afgelopen decennia. Wat begint als een liefdesverhaal groeit uit tot een indringende confrontatie met verlies, rouw en de vraag hoe een mens verder leeft wanneer degene die zijn bestaan mee vormgaf plots verdwijnt.

De roman is gebaseerd op Palmens relatie met journalist en televisiepersoonlijkheid Ischa Meijer. Hun ontmoeting leidt tot een intense liefde waarin bewondering, intellectuele verbondenheid en wederzijdse afhankelijkheid samenkomen. Wanneer Meijer onverwacht overlijdt, blijft Palmen achter met een leegte die nauwelijks onder woorden te brengen lijkt. I.M. is haar poging om die leegte te onderzoeken en tegelijk de geliefde opnieuw tot leven te schrijven.

Wie een traditionele biografie verwacht, komt bedrogen uit. Palmen is niet geïnteresseerd in een chronologische reconstructie van een relatie. Ze probeert te begrijpen wat liefde betekent wanneer de ander er niet meer is. Daardoor beweegt I.M. zich voortdurend op het snijvlak van autobiografie, roman, liefdesverhaal en rouwliteratuur.

De kracht van het boek ligt in de eerlijkheid waarmee Palmen haar gevoelens onderzoekt. Ze idealiseert haar relatie niet en schuwt ook de moeilijke kanten van de liefde niet. Jaloezie, afhankelijkheid, onzekerheid en verdriet krijgen evenveel ruimte als geluk en bewondering. Daardoor ontstaat een genuanceerd portret van twee mensen die elkaar diepgaand beïnvloeden.

Tegelijk gaat I.M. over meer dan één liefdesgeschiedenis. Het boek onderzoekt de relatie tussen leven en herinnering. Hoe blijft iemand aanwezig nadat hij gestorven is? Wat gebeurt er met een gedeeld verleden wanneer één van de twee verdwijnt? Palmen zoekt geen eenvoudige antwoorden, maar laat zien hoe herinneringen tegelijk troost kunnen bieden en pijn kunnen veroorzaken.

Stilistisch behoort I.M. tot het sterkste werk van Connie Palmen. Haar essays en romans worden vaak gekenmerkt door intellectuele reflecties, maar hier zijn die nauw verweven met persoonlijke emoties. Filosofische beschouwingen en concrete herinneringen versterken elkaar voortdurend. Daardoor ontstaat een tekst die zowel emotioneel als intellectueel aanspreekt.

Soms kan die nadruk op reflectie ervoor zorgen dat de roman minder direct toegankelijk is dan een klassiek liefdesverhaal. Palmen analyseert haar gevoelens vaak uitvoerig en laat de lezer delen in haar denkproces. Voor sommigen zal dat een grote meerwaarde zijn, terwijl anderen mogelijk verlangen naar meer afstand of meer aandacht voor de buitenwereld.

Wat I.M. echter bijzonder maakt, is de oprechtheid waarmee het geschreven lijkt. De roman voelt nergens als een literaire oefening of een poging om van verdriet kunst te maken. Integendeel: het boek straalt de noodzaak uit van iemand die schrijft omdat zwijgen onmogelijk is geworden.

Door de jaren heen is I.M. uitgegroeid tot veel meer dan een sleutelroman over een bekende relatie. Het is een universeel verhaal geworden over liefde, verlies en herinnering. Iedereen die ooit iemand heeft verloren, zal iets herkennen in Palmens zoektocht naar manieren om afwezigheid een plaats te geven.

Met I.M. schreef Connie Palmen een aangrijpende en intelligente roman die laat zien hoe literatuur kan functioneren als een vorm van herinneren. Het resultaat is een boek dat tegelijk een liefdesverklaring, een rouwproces en een zoektocht naar betekenis vormt.