Een onschuldig kinderrijmpje krijgt bij M.J. Arlidge een huiveringwekkende betekenis. In Iene miene mutte, het eerste deel van de inmiddels succesvolle Helen Grace-serie, draait alles om een eenvoudig maar genadeloos dilemma: wie mag blijven leven en wie moet sterven?
Wanneer een zwaar toegetakeld meisje uit een bos komt strompelen, blijkt al snel dat ze deel uitmaakte van een macaber spel. Samen met een tweede slachtoffer werd ze opgesloten, uitgehongerd en gedwongen een onmogelijke keuze te maken. Slechts één van hen mocht levend vertrekken. Kort daarna duiken nieuwe slachtoffers op en wordt duidelijk dat een seriemoordenaar volgens een vast patroon te werk gaat.
Inspecteur Helen Grace krijgt de leiding over het onderzoek. Samen met haar team probeert ze een dader te stoppen die zelf nauwelijks bloed aan zijn handen lijkt te hebben. De slachtoffers worden immers gedwongen elkaar te doden. Daarmee verschuift de aandacht niet alleen naar de jacht op de moordenaar, maar ook naar de psychologische gevolgen voor degenen die overleven. Schuldgevoel, wanhoop en overlevingsdrang vormen minstens zo’n belangrijk onderdeel van het verhaal als het politieonderzoek zelf.
Arlidge schrijft in korte hoofdstukken die elkaar razendsnel opvolgen. Die opbouw zorgt voor een hoog leestempo en maakt het moeilijk om het boek weg te leggen. Zijn ervaring als scenarioschrijver is duidelijk merkbaar: scènes zijn compact, de dialogen direct en vrijwel ieder hoofdstuk eindigt met een kleine cliffhanger.
Ook Helen Grace is een interessante hoofdpersoon. Ze is vasthoudend, intelligent en compromisloos, maar draagt tegelijkertijd een zware emotionele bagage met zich mee. Hoewel haar karakter in dit eerste deel nog niet volledig wordt uitgediept, wordt duidelijk dat achter haar harde optreden een kwetsbare persoonlijkheid schuilgaat. Dat vormt een stevige basis voor de latere delen van de reeks.
Toch is Iene miene mutte niet zonder zwakke punten. Het uitgangspunt is bijzonder sterk en behoort zonder twijfel tot de meest originele ideeën binnen het thrillergenre van de afgelopen jaren. Naarmate het verhaal vordert, wordt de uitwerking echter minder verrassend. Sommige plotontwikkelingen volgen een vrij voorspelbaar patroon en de onthulling van de dader mist de schok die het intrigerende begin doet vermoeden. Ook de achtergrond van de moordenaar wordt uitgebreid verklaard, waardoor een deel van het mysterie verloren gaat.
Daarnaast blijven enkele nevenpersonages vrij schetsmatig. De nadruk ligt zo sterk op de vaart van het verhaal dat er minder ruimte is voor verdieping dan de thematiek eigenlijk verdient. Dat maakt de thriller spannend, maar voorkomt dat hij echt onder de huid kruipt.
Desondanks levert Arlidge een overtuigend debuut af. De combinatie van een origineel uitgangspunt, een hoog verteltempo en een sympathieke rechercheur maakt Iene miene mutte tot een thriller die vooral liefhebbers van snelle, filmische spanning zal aanspreken. Het is bovendien een veelbelovende start van een serie die in latere delen nog verder aan kracht wint.
Patrick Conrad
Vluchtvrouw
Je hebt het niet van mij, maar
De acht bergen
De wonderen
Boudewijn
Een schitterend gebrek
De druivenfluisteraar
Baltische zielen
Congo
Coudenberg
Vincenzo De Meulenaere
De laatste Walvis
De meester en Margarita
Brutopia
Eenzaamheid
Een bestelknop is geen boekhandel
Leeuw
Thalassa
Waarheid
De lach van Chesterton
Het duivelsboek