Ik ben mogelijk

Met Ik ben mogelijk debuteerde Maud Vanhauwaert in 2011 als dichter. De bundel verscheen toen Vanhauwaert 27 was en laat meteen zien waar haar schrijverschap zich bevindt: op het snijpunt van poëzie, podium en taalspel. Ze probeert in deze gedichten de werkelijkheid niet zozeer vast te leggen, maar juist weer beweeglijk te maken.

De titel is daarvoor veelzeggend. Ik ben mogelijk klinkt als een uitspraak van iemand die zichzelf niet als een vaststaand gegeven beschouwt. Het ‘ik’ is iets dat nog kan worden, veranderen en verschuiven. Dat idee keert terug in de gedichten, waarin Vanhauwaert voortdurend zoekt naar alternatieve manieren om naar gewone dingen te kijken.

Een belangrijk kenmerk van de bundel is haar speelse omgang met taal. Woorden worden niet alleen gebruikt om iets te beschrijven, maar worden zelf onderwerp van het gedicht. Een formulering kan letterlijk worden genomen, een gedachte kan onverwacht worden omgedraaid en een vertrouwde uitdrukking kan plotseling een andere betekenis krijgen.

Daarbij is Vanhauwaerts poëzie opvallend toegankelijk. Ze hoeft geen ingewikkelde beelden te stapelen om iets vreemds of verrassends te laten ontstaan. Vaak begint een gedicht vanuit een herkenbare situatie, waarna de logica langzaam verschuift. Wat eerst vanzelfsprekend lijkt, wordt ineens onzeker.

Dat sluit aan bij de omschrijving die Vanhauwert zelf op haar website aan de bundel geeft: ze probeert datgene wat ‘hard’ en ‘voldongen’ lijkt opnieuw het beweeglijke van een vermoeden te geven.

Die gedachte is misschien wel de kern van Ik ben mogelijk. De gedichten willen de werkelijkheid niet vernietigen, maar haar opnieuw openmaken. Een situatie hoeft niet te zijn zoals ze zich aanvankelijk voordoet. Achter een vaststaand gegeven kan altijd nog een andere mogelijkheid schuilgaan.

Vanhauwaerts achtergrond als performer is daarbij duidelijk merkbaar. Haar poëzie heeft ritme en een gevoel voor timing. Sommige gedichten lijken bijna geschreven om hardop te worden uitgesproken. Stilte, herhaling en de manier waarop een zin zich ontvouwt, zijn minstens zo belangrijk als de betekenis van afzonderlijke woorden.

Ook humor speelt een belangrijke rol. De gedichten nemen de werkelijkheid serieus zonder zwaar te worden. Vanhauwaert kan een alledaagse situatie zo verdraaien dat ze absurd wordt, maar onder die humor zit vaak een serieuze gedachte over hoe mensen zichzelf, elkaar en de wereld proberen te begrijpen.

De bundel beweegt bovendien tussen het kinderlijke en het volwassen perspectief. Een speelplein, een straatbeeld of een alledaagse handeling kan worden bekeken alsof het voor het eerst wordt gezien. Dat levert een lichte vervreemding op: de gewone wereld wordt even opnieuw uitgevonden.

Juist daardoor is Ik ben mogelijk een passend debuut. Vanhauwaert probeert niet meteen een gesloten poëtische wereld te creëren. Ze laat ruimte voor twijfel, spel en experiment. De gedichten voelen als kleine proeven met wat taal kan doen wanneer ze niet langer uitsluitend hoeft te benoemen wat al vaststaat.