In de mist van Golden Gate Park

Met In de mist van Golden Gate Park keert Murat Isik terug naar Metin Mutlu, de hoofdpersoon uit Wees onzichtbaar. Waar Metin in die roman zijn jeugd in de Amsterdamse Bijlmer beleeft, staat hij hier aan het begin van zijn volwassen leven. In de zomer van 2001 vertrekt de 23-jarige Metin naar San Francisco om daar rechten te studeren. Hij ziet zijn verblijf als een kans om afstand te nemen van de jongen die hij in Amsterdam was en zichzelf opnieuw uit te vinden.

Dat nieuwe leven krijgt al snel een andere kleur wanneer Metin zich naast zijn juridische studie stort op Creative Writing. Daar ontmoet hij Joan Springfield, een intelligente en mysterieuze medestudente die psychisch kwetsbaar is. Metin raakt verliefd op haar, maar hun relatie wordt ingewikkeld door Joans problemen en door de verschillende verwachtingen die beiden van het leven hebben. Tegelijkertijd blijft Metins familie in Amsterdam een belangrijke aanwezigheid. De vrijheid die hij in Amerika zoekt, blijkt daardoor minder eenvoudig te bereiken dan hij aanvankelijk denkt.

Isik gebruikt San Francisco daarbij niet alleen als decor. De stad vormt een belangrijk onderdeel van de roman. Metin ontdekt een wereld die groter, vrijer en avontuurlijker lijkt dan de omgeving die hij achter zich heeft gelaten. De Golden Gate, het park, de universiteit en de straten van San Francisco worden uitgebreid beschreven. Die aandacht voor de omgeving geeft het boek een sterk zintuiglijk karakter, maar draagt ook bij aan een van de belangrijkste problemen van de roman: Isik neemt erg veel tijd om zijn wereld te beschrijven.

De omvang van het boek — ruim zeshonderd pagina’s — is niet alleen een kwestie van fysieke dikte. Isik vertelt uitgebreid over het dagelijkse leven van Metin: zijn studie, huisgenoten, ontmoetingen, maaltijden, uitstapjes en gesprekken. Voor sommige lezers werkt die uitvoerigheid juist meeslepend. Anderen zullen merken dat het verhaal hierdoor geregeld zijn vaart verliest. Verschillende recensenten wezen precies op die overdaad aan details en uitweidingen.

Daar staat tegenover dat de roman een duidelijke ontwikkeling van Metin laat zien. Hij wil niet langer de terughoudende jongen zijn die vooral luistert en observeert. In San Francisco probeert hij zelfbewuster te worden en ontdekt hij bovendien dat het schrijven hem steeds meer aantrekt. Zijn keuze tussen een carrière als jurist en zijn verlangen om schrijver te worden, geeft de roman een tweede laag: het is niet alleen een verhaal over een jongeman die in Amerika de liefde ontdekt, maar ook over iemand die langzaam zijn eigen stem probeert te vinden.

De gebeurtenissen van 11 september 2001 vormen een belangrijk keerpunt. De aanslagen vinden plaats kort na Metins aankomst in Amerika en veranderen de sfeer waarin hij leeft. Zijn Nederlandse achtergrond en zijn uiterlijk krijgen plotseling een andere lading, terwijl ook zijn moeder zich zorgen maakt over zijn veiligheid. Isik gebruikt de gebeurtenis vooral om de kwetsbaarheid van Metins nieuwe vrijheid zichtbaar te maken. Sommige recensenten vonden echter dat de roman de historische gebeurtenis zelf onvoldoende uitdiept.

Een opvallende verhaallijn is de fascinatie van Joan voor de Amerikaanse schrijver David Foster Wallace. Die fascinatie brengt Metin en Joan uiteindelijk op een onverwachte roadtrip. De ontmoeting met Wallace verbindt de thema’s literatuur, schrijverschap en psychische kwetsbaarheid met elkaar. Bovendien dwingt Joan Metin om na te denken over wat het betekent om schrijver te willen worden.

Juist daar wordt de roman interessanter dan een eenvoudig coming-of-ageverhaal. Metin probeert niet alleen een nieuwe man te worden; hij probeert ook te ontdekken wat voor schrijver hij zou kunnen zijn. De twee verhalen die hij tijdens zijn studie schrijft, laten bovendien zien dat Isik binnen de roman een andere, meer experimentele kant van zijn eigen schrijverschap kan laten zien.

De familiegeschiedenis blijft ondertussen als een onzichtbare draad door het verhaal lopen. Metin kan duizenden kilometers van Amsterdam verwijderd zijn, maar de problemen thuis verdwijnen niet. Zijn moeder en de moeilijke relatie met zijn vader blijven invloed uitoefenen op de keuzes die hij maakt. Daarmee keert een centraal thema uit Wees onzichtbaar terug: hoe moeilijk het is om jezelf los te maken van de omgeving waarin je bent opgegroeid.

De roman heeft daardoor iets dubbels. Aan de ene kant gaat het over vrijheid, zelfstandigheid en de ontdekking van een nieuwe wereld. Aan de andere kant laat Isik zien hoe sterk familie, afkomst en verleden aan een mens blijven trekken. Metin kan letterlijk vertrekken, maar innerlijk neemt hij zijn verleden met zich mee.

De stijl van Isik is toegankelijk en beeldend. Hij heeft oog voor concrete details en weet vooral de omgeving van San Francisco levendig neer te zetten. Tegelijkertijd had de roman volgens verschillende recensenten baat gehad bij meer redactionele strengheid. Sommige passages worden uitvoeriger verteld dan nodig is en bepaalde dagelijkse details voegen weinig toe aan de ontwikkeling van het verhaal.

Dat neemt niet weg dat er een sterke roman onder die overvloed ligt. De relatie tussen Metin en Joan is intrigerend, juist omdat Joan zich niet gemakkelijk laat begrijpen en Metin zelf nog volop bezig is met zijn ontwikkeling. Ook de vraag of hij uiteindelijk zijn eigen keuzes durft te maken, geeft het verhaal een duidelijke onderstroom.