Jungle

Lebowski 2018 256 pagina's 9789048835812 Paperback

Met Jungle trekt Joost Vandecasteele de lezer een wereld binnen waarin het onderscheid tussen werkelijkheid, fictie en propaganda steeds moeilijker te maken is. De roman begint met een schrijver zonder uitgeverij die om te overleven allerlei opdrachten aanneemt. Die brengen hem van de ondergrondse wereld van Madrid naar een bizarre volksopstand in Kazachstan en uiteindelijk naar Tokio. Maar het vreemdste van allemaal blijkt zijn eigen Brussel te zijn, een stad die steeds verder onder druk komt te staan.

Vandecasteele opent veelzeggend met de mededeling dat hij met een leugen begint. Daarmee wordt meteen duidelijk dat de lezer de verteller niet zomaar kan vertrouwen. De vraag wat waar is en wat verzonnen wordt, loopt als een rode draad door de roman. Ook de oproep om niet zomaar te geloven wat men wordt wijsgemaakt, maakt duidelijk dat Jungle niet alleen een avontuurlijk verhaal wil zijn, maar ook speelt met onze verhouding tot informatie en werkelijkheid.

De Brusselse passages vormen het sterkste deel van het boek. De stad wordt bedreigd door terreur, politieke radicalisering, economische onzekerheid en een groeiend gevoel van onbehagen. Vandecasteele maakt van Brussel geen geloofwaardige toekomstvoorspelling, maar trekt bestaande maatschappelijke ontwikkelingen verder door. Daardoor wordt de absurditeit soms juist verontrustend herkenbaar.

Tegenover die dreigende werkelijkheid zet Vandecasteele een vorm van verzet die al even absurd is. Fietsers proberen met hun belgerinkel het verkeer te overstemmen, de zogenaamde Anti-klanten proberen consumenten af te schrikken en activisten zoeken manieren om gezichtsherkenning te omzeilen. Het zijn absurde acties, maar ze passen bij een roman waarin ook de werkelijkheid zelf steeds grotesker wordt.

Tegenover die dreigende werkelijkheid zet Vandecasteele een vorm van verzet die al even absurd is.

De humor is daarbij belangrijk. Vandecasteele beschrijft een wereld die op verschillende niveaus lijkt te ontsporen, maar weigert daar een loodzwaar dystopisch verhaal van te maken. Zijn stijl is snel, scherp en bewust over de top. Dat maakt Jungle vaak geestig, maar de humor heeft ook een ongemakkelijke onderlaag: achter de absurditeit zitten herkenbare angsten over privacy, politieke polarisatie, consumptie en de manier waarop mensen door informatie worden beïnvloed.

Niet alles werkt even goed. De overvloed aan ideeën en gebeurtenissen kan ervoor zorgen dat de roman eerder als een stroom van invallen en observaties aanvoelt dan als een strak geconstrueerd verhaal. Ook de centrale figuur blijft enigszins ongrijpbaar. Dat past bij de onbetrouwbare vertelwereld, maar maakt het soms moeilijk om emotioneel mee te leven met wat hem overkomt. De roman vraagt daardoor meer van de lezer dan een conventioneel verhaal.

Toch is juist die onrust een belangrijk onderdeel van de kracht van Jungle. Vandecasteele probeert de lezer geen overzichtelijke toekomst te presenteren, maar een wereld waarin het overzicht zelf verloren is gegaan. Zijn Brussel is tegelijk absurd en herkenbaar, zijn verzet tegelijk zinloos en inventief en zijn verteller tegelijk gids en bedrieger.

Een kleine selectie van Librar. elk weekend in uw mailbox?

VLIJM

Mannelijke schrijvers en de vrouw die nooit de hunne werd

Julian Barnes schrijft in Flaubert’s Parrot over de aanbidding van de vijftienjarige Flaubert voor de 26-jarige Elisa Schlesinger.

Scroll naar boven
Librar
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.