Lampje

Lampje van Annet Schaap is een sprookjesachtig avonturenverhaal waarin een meisje dat gewend is verantwoordelijkheid te dragen, ontdekt dat ze veel meer kan dan haar omgeving van haar verwacht. Lampje woont met haar vader, de vuurtorenwachter, op een eiland en zorgt iedere avond dat het licht brandt. Wanneer dat op een stormachtige avond misgaat, wordt haar leven volledig overhoopgehaald. Ze belandt in het mysterieuze Zwarte Huis van de Admiraal, waar volgens de verhalen een monster woont.

Schaap gebruikt die klassieke sprookjesopzet om een eigenzinnig verhaal over anders zijn en zelfstandigheid te vertellen. Lampje wordt aanvankelijk vooral gezien als een meisje dat moet gehoorzamen en haar verantwoordelijkheid moet nemen. Juist wanneer anderen voor haar bepalen wat ze is en waartoe ze in staat is, begint ze haar eigen kracht te ontdekken. Het verhaal maakt daarbij duidelijk dat uiterlijk en reputatie weinig zeggen over wie iemand werkelijk is.

De zee, de vuurtoren, piraten en geheimzinnige zeewezens geven het boek een sterke avontuurlijke sfeer, maar onder die fantasierijke buitenkant behandelt Schaap ook verlies en eenzaamheid. Lampje heeft haar moeder verloren en haar vader kan haar niet altijd de steun geven die ze nodig heeft. Daardoor krijgt haar zelfstandigheid een minder eenvoudige betekenis: ze is dapper, maar haar dapperheid komt ook voort uit de omstandigheden waarin ze terecht is gekomen.

De kracht van het boek zit vooral in de combinatie van spanning, humor en gevoeligheid. Schaap schrijft toegankelijk, maar vermijdt een al te eenvoudige toon. De personages zijn niet alleen goed of slecht en ook de wereld waarin Lampje terechtkomt blijkt ingewikkelder dan de verhalen die erover worden verteld. Wel zijn sommige sprookjesmotieven en boodschappen vrij nadrukkelijk herkenbaar, waardoor het verhaal niet op ieder moment even verrassend is.

Lampje is een overtuigend kinderboek omdat het avontuur niet losstaat van de ontwikkeling van zijn hoofdpersoon. De vuurtoren, het Zwarte Huis en de zee vormen het decor voor een verhaal over verlies, identiteit en de moed om zelf te bepalen wie je bent. Dat maakt het boek geschikt voor jonge lezers, maar geeft het genoeg lagen om ook volwassenen iets te bieden. De vele bekroningen, waaronder de Gouden Griffel en de Woutertje Pieterse Prijs, passen bij de kwaliteit van het boek, al is vooral de combinatie van verbeelding en menselijke kwetsbaarheid wat Lampje een blijvende plaats geeft.