Lentehonger

In Lentehonger neemt Sander Kollaard de lezer mee tijdens wandelingen door het Zweedse landschap waar hij sinds 2006 woont. Het uitgangspunt is eenvoudig: al jarenlang vertelt Kollaard zijn Nederlandse vrienden over de bijzondere Zweedse lente, over het licht, de frisheid en de kleuren. Hij heeft vaak geprobeerd die ervaring op papier vast te leggen, maar zijn aantekeningen verdwenen telkens naar de achtergrond. Deze keer besluit hij het anders aan te pakken en de lente daadwerkelijk te bewandelen en te beschrijven.

Dat levert geen klassieke wandelgids op, maar een literaire wandeling waarin kijken en nadenken voortdurend in elkaar overlopen. Onderweg ontmoet Kollaard schreeuwleeuweriken, fazanten en allerlei vogels die hij soms slechts aarzelend probeert te benoemen. Ook de enorme hoeveelheid planten die in bloei komt, trekt zijn aandacht. De natuur is daarbij geen decor waar hij slechts doorheen wandelt: ze vormt het uitgangspunt voor zijn observaties en gedachten.

Opvallend is dat Kollaard juist tussen al dat ontluikende leven geregeld aan de dood denkt. De lente staat traditioneel voor vernieuwing en vitaliteit, maar in Lentehonger bestaat die lichtheid niet los van haar tegenpool. De schrijver kan zich verwonderen over wat er om hem heen groeit en beweegt en tegelijkertijd nadenken over vergankelijkheid en somberte. Die combinatie geeft het boek een bredere betekenis dan de titel aanvankelijk doet vermoeden.

Ook de grilligheid van de lente krijgt een plaats. Wanneer in april opnieuw sneeuw valt, blijkt dat het seizoen zich niet eenvoudig laat voorschrijven. Kollaard gebruikt zelfs die ergernis om na te denken over de manier waarop je de natuur een handje kunt helpen. De lente komt immers niet vanzelf, hoezeer we haar ook verwachten.

De charme van het boek zit vooral in die combinatie van aandacht en relativering. Kollaard kijkt nauwkeurig naar wat tijdens een wandeling voorbijkomt, maar maakt van zijn observaties geen natuurwetenschappelijke inventaris. Een vogel, een plant, een weersomslag of een wandeling kan aanleiding worden voor een gedachte die verder reikt dan het concrete moment.

Lentehonger verscheen in 2022 als onderdeel van de reeks Terloops van Uitgeverij Van Oorschot, waarin schrijvers een favoriete wandeling beschrijven. Het boek telt 72 pagina’s en is rijk geïllustreerd.

Het resultaat is een klein boek over een groot verlangen: het verlangen om een seizoen niet alleen mee te maken, maar het werkelijk te observeren en in woorden te vangen. Kollaard laat daarbij zien dat een wandeling door de natuur nooit alleen over de natuur hoeft te gaan. In het Zweedse voorjaarslicht verschijnen ook gedachten over sterfelijkheid, somberte en het leven zelf. Juist daardoor krijgt Lentehonger zijn eigen karakter: het is een wandeling die steeds weer uitkomt bij de vraag wat het betekent om aandachtig te leven.