Naspel

Na een schrijverschap dat inmiddels bijna een halve eeuw overspant, kijkt Diane Broeckhoven in Naspel terug op het leven, de taal en het ouder worden. Het resultaat is geen klassieke autobiografie en evenmin een chronologisch memoire, maar een verzameling persoonlijke teksten waarin herinneringen, observaties en beschouwingen elkaar afwisselen. Samen vormen ze een intiem portret van een schrijver die de tijd niet probeert tegen te houden, maar haar met open ogen tegemoet treedt.

Broeckhoven vertrekt van iets ogenschijnlijk eenvoudigs: de letters van het alfabet. Vanuit woorden, klanken en associaties ontstaan meer dan vijftig korte verhalen en overpeinzingen. Sommige teksten zijn duidelijk geworteld in haar eigen leven, andere lijken zich los te maken van de werkelijkheid en kiezen voor de vrijheid van de verbeelding. Die afwisseling geeft het boek een lichte en speelse toon, zelfs wanneer de onderwerpen ernstig zijn.

Ouder worden vormt de rode draad door het geheel. Broeckhoven schrijft over afscheid, verlies en vergankelijkheid, maar weigert zich te laten meeslepen door somberheid. Haar blik is eerlijk zonder bitter te worden. Ze erkent de beperkingen die de leeftijd met zich meebrengt, maar blijft tegelijk nieuwsgierig naar de wereld en naar de mensen om haar heen. Daardoor krijgt Naspel iets levenslustigs dat het boek behoedt voor nostalgische zwaarte.

Een van de mooiste kwaliteiten van deze bundel is de vanzelfsprekende liefde voor taal. Broeckhoven schrijft niet alleen over woorden, ze lijkt er ook zichtbaar plezier aan te beleven. Haar stijl is helder, elegant en vaak verrassend lichtvoetig. Met een enkele observatie weet ze een herinnering op te roepen of een emotie voelbaar te maken. De jarenlange ervaring van de auteur spreekt uit vrijwel elke pagina.

Tegelijk is Naspel geen boek dat drijft op grote onthullingen of spectaculaire inzichten. De kracht schuilt juist in de kleine momenten. Een herinnering, een ontmoeting, een gedachte die blijft hangen: Broeckhoven toont hoe een mensenleven uiteindelijk bestaat uit een verzameling schijnbaar onbeduidende ervaringen die samen betekenis krijgen.

Niet elke tekst heeft dezelfde impact. Sommige beschouwingen blijven langer hangen dan andere en af en toe voelt een stukje meer als een literaire vingeroefening dan als een noodzakelijk verhaal. Maar dat is bijna onvermijdelijk in een bundel die zo sterk inzet op persoonlijke associaties en herinneringen.

Wat vooral indruk maakt, is de rust waarmee Broeckhoven naar haar leven kijkt. Er spreekt geen verlangen uit om het verleden te herschrijven of verloren tijd terug te winnen. In plaats daarvan onderzoekt ze wat blijft wanneer veel achter de rug is: herinneringen, taal, liefde en de verhalen die mensen van zichzelf maken.

Naspel is een warm, wijs en vaak ontroerend boek waarin Diane Broeckhoven terugblikt zonder af te rekenen. Het is een ode aan de kracht van woorden en tegelijk een bescheiden meditatie over de laatste levensfase. Een boek dat niet luid spreekt, maar des te meer te zeggen heeft voor wie bereid is aandachtig te luisteren.