Schaduw van verlangen

In Schaduw van verlangen waagt a.j. HESELMAN zich aan iets wat dezer dagen nog zelden wordt geprobeerd in de Nederlandstalige erotische literatuur: erotiek niet gebruiken als versiering of gratuite provocatie, maar als filosofisch instrument. Het resultaat is een verrassende roman die tegelijk verleidelijk, intellectueel en soms ook wel een beetje provocerend is. Geen vrijblijvende sensatielectuur dus, maar een boek dat wil doen nadenken over kijken, verlangen, macht en identiteit.

Vanaf de eerste pagina’s kiest HESELMAN nadrukkelijk voor sfeer boven plot. De proloog speelt zich af in een Amsterdamse galerie waar kunstenaar Julian samen met de mysterieuze Isabella zijn aandacht richt op Emma, een jonge vrouw die onder hun blikken een glas laat vallen. Meteen wordt duidelijk waar deze roman om draait: kijken en bekeken worden. Niemand blijft helemaal onaangetast onder de blik van de ander.

Dat spanningsveld blijft voortdurend aanwezig. Personages observeren schilderijen, lichamen en elkaars reacties, maar vooral zichzelf via anderen. HESELMAN houdt dat thema voortdurend zichtbaar, soms expliciet, soms via kleine zintuiglijke details: parfum, regen op huid, verf onder nagels.

Stilistisch kiest HESELMAN voor een uitgesproken filmische aanpak. Dat werkt vooral in het eerste deel bijzonder goed. De spanning ontstaat niet uit grote gebeurtenissen, maar uit stiltes, aarzelingen en onderhuidse verschuivingen tussen personages. De roman moet het duidelijk meer hebben van suggestie dan van tempo.

Centraal staat de complexe verhouding tussen Emma, Isabella en Julian. Opmerkelijk genoeg draait die dynamiek minder om seks dan om erkenning en invloed. Emma onderzoekt gaandeweg haar aantrekking tot vrouwen, Isabella probeert voortdurend controle te bewaren, terwijl Julian ergens tussen kunstenaar, voyeur en buitenstaander blijft bewegen, iemand die wil begrijpen wat hij ziet, maar beseft dat verlangen zich nooit volledig laat verklaren.

Daarmee raakt Schaduw van verlangen ook aan vragen rond exclusiviteit, bezit en emotionele vrijheid. HESELMAN raakt geregeld thema’s als polyamorie en relationele onzekerheid aan zonder daar pasklare antwoorden op te willen geven.

Hoewel het boek zichzelf omschrijft als een “erotische thriller”, ligt de nadruk veel minder op spanning of sensatie dan op psychologische en emotionele ontregeling. HESELMAN kiest duidelijk voor een literaire benadering van erotiek en blijft die lijn consequent volgen. Hij probeert verlangen ernstig te nemen, zonder in vulgariteit of goedkope provocatie te vervallen.

Dat zal ongetwijfeld verdeeldheid oproepen. Sommige lezers zullen de stijl te nadrukkelijk of te geënsceneerd vinden. Anderen zullen net vallen voor de trage spanningsopbouw en de combinatie van sensualiteit en psychologische onrust. Schaduw van verlangen is een boek dat iets wil riskeren. En juist dat is in een tijd waarin buiten de lijntjes kleuren haast als een misdrijf wordt beschouwd misschien wel de allergrootste verdienste.