Taal is zeg maar echt mijn ding

Sommige boeken veranderen je kijk op de wereld. Taal is zeg maar echt mijn ding doet iets anders: het verandert de manier waarop je naar alledaagse gesprekken luistert. Na het lezen van Paulien Cornelisses bestseller is de kans groot dat je ineens woorden, uitdrukkingen en stopzinnen opmerkt waar je jarenlang achteloos aan voorbij bent gegaan. En dat je er regelmatig hardop om moet lachen.

Cornelisse heeft een scherp oor voor de eigenaardigheden van de Nederlandse taal. In een reeks korte, luchtige hoofdstukken onderzoekt ze hoe mensen zich uitdrukken, waarom bepaalde modewoorden ineens overal opduiken en hoe vanzelfsprekend klinkende uitdrukkingen bij nadere beschouwing volkomen absurd blijken te zijn. Waarom spreken we bijvoorbeeld over ‘de nodige vertraging’ of ‘de nodige problemen’? En wat bedoelen mensen eigenlijk wanneer ze zeggen dat iets “zeg maar” hun ding is?

Juist die ogenschijnlijk onbeduidende taalverschijnselen vormen de kracht van het boek. Cornelisse observeert zonder te beleren. Ze fileert het taalgebruik van alledag met een mengeling van nieuwsgierigheid, ironie en zelfspot. Daarbij neemt ze niet alleen anderen op de korrel, maar ook zichzelf. Daardoor blijft de toon licht en sympathiek, zelfs wanneer ze de draak steekt met modieuze uitdrukkingen of merkwaardige taalkronkels.

De humor zit vooral in de herkenning. Vrijwel iedere lezer zal zichzelf betrappen op woorden of formuleringen die hij dagelijks gebruikt zonder erbij na te denken. Cornelisse laat zien hoe taal voortdurend verandert en hoe woorden soms een heel eigen leven gaan leiden. Wat vandaag modern klinkt, kan over enkele jaren alweer hopeloos gedateerd zijn.

Hoewel het boek vooral bedoeld is om te vermaken, schuilt er ook een serieuze onderlaag in. Taal is immers veel meer dan een verzameling woorden. Ze bepaalt hoe we met elkaar communiceren, hoe we onszelf presenteren en hoe we de werkelijkheid proberen te ordenen. Zonder zwaarwichtig te worden laat Cornelisse zien hoeveel betekenis verborgen zit in kleine taalkeuzes die we normaal nauwelijks opmerken.

Haar stijl is helder, direct en ritmisch. De hoofdstukken zijn kort en lenen zich uitstekend om tussendoor te lezen, maar vormen samen een verrassend samenhangend geheel. Cornelisse bezit bovendien het zeldzame talent om alledaagse observaties om te zetten in humor zonder flauw of geforceerd te worden. Juist doordat ze zo precies formuleert, wordt het komische effect des te groter.

Taal is zeg maar echt mijn ding is daarmee veel meer dan een verzameling grappige columns. Het is een liefdevolle ode aan de Nederlandse taal, vol scherpe observaties en herkenbare situaties. Wie plezier beleeft aan taal, zal zich regelmatig betrappen op een glimlach of een schaterlach. En wie na afloop ineens anders gaat luisteren naar gesprekken op straat, in de trein of op kantoor, heeft precies ervaren wat Paulien Cornelisse met dit boek zo knap weet te bereiken.