De geesten die niet langer zwegen

Met De geesten die niet langer zwegen schrijft Roxanne Borgman geen klassieke thriller, geen pure fantasy en ook geen traditionele rouwroman. Het boek beweegt zich precies tussen die genres in, en net daarin schuilt de kracht ervan. Wat begint als een zoektocht naar de waarheid achter de dood van Vinnie, groeit langzaam uit tot een verhaal over verlies, schuldgevoel en de onmogelijkheid om sommige mensen echt vast te houden.

Rafiq, die zijn pleegbroer en beste vriend onverwacht verliest, weigert zich neer te leggen bij het oordeel van de politie. Zijn wantrouwen tegenover Natalina en zijn groeiende obsessie met antwoorden geven de novelle aanvankelijk een bijna detectiveachtige spanning. Maar Borgman gebruikt dat mysterie vooral als toegangspoort tot iets anders: de psychologische chaos van rouw. De vraag “wat is er gebeurd?” blijkt uiteindelijk minder belangrijk dan “hoe leef je verder wanneer iemand verdwijnt?”.

De introductie van Lani, de teruggetrokken sjamaan die met de doden kan communiceren, had gemakkelijk sensationeel of kitscherig kunnen worden. Dat gebeurt opmerkelijk genoeg niet. Het bovennatuurlijke voelt hier nooit als goedkope plotmotor, maar eerder als een metafoor voor onafgemaakte gesprekken en onverwerkt verdriet. De geesten in deze novelle zijn niet enkel letterlijk aanwezig; ze bestaan ook in herinneringen, stiltes en schuldgevoelens. Borgman schrijft daarover sober en zonder melodrama.

Stilistisch kiest ze voor toegankelijkheid. De roman leest vlot, soms bijna filmisch, maar vermijdt tegelijk de oppervlakkigheid van veel hedendaagse feelgoodachtige rouwliteratuur. Verschillende lezers en recensenten wezen erop dat het boek “zwaar binnenkomt zonder zwaar te lezen”, en dat vat de toon goed samen. De emotionele impact zit niet in grote dramatische scènes, maar juist in kleine observaties: hoe mensen elkaar ontwijken, hoe stilte ondraaglijk wordt, hoe iemand blijft zoeken naar tekens van een overledene.

Wat extra gewicht geeft aan het boek, is de autobiografische achtergrond. Borgman verloor zelf in 2023 een goede vriend aan zelfdoding en gebruikte het schrijven als verwerking. Daardoor voelt de novelle nergens vrijblijvend aan. Ze probeert niet alleen een verhaal te vertellen, maar ook een maatschappelijk taboe voorzichtig bespreekbaar te maken. Dat 100% van de royalty’s naar 113 Zelfmoordpreventie gaat, versterkt dat engagement zonder dat het boek daardoor activistisch wordt.

Interessant is ook hoe Borgman verschillende moeilijke thema’s onder de oppervlakte laat meespelen: discriminatie, geestelijke mishandeling, emotionele isolatie en trauma. Sommige recensies noemen expliciet de triggerwaarschuwingen rond suïcide en psychisch geweld. Toch blijft de novelle opvallend menselijk en mild. Het boek zoekt geen sensatie in donkere thema’s, maar probeert vooral te begrijpen hoe mensen langzaam kunnen breken zonder dat hun omgeving het volledig ziet.

Niet alles werkt even sterk. Sommige nevenpersonages blijven eerder schetsmatig en bepaalde dialogen hadden scherper gekund. Ook het spirituele element zal niet elke lezer overtuigen. Wie een harde psychologische thriller verwacht, kan het tempo soms te bedachtzaam vinden. Maar Borgman lijkt bewust niet geïnteresseerd in pure spanning. Ze wil vooral de emotionele nasleep van verlies tonen — en daarin slaagt ze overtuigend.

De geesten die niet langer zwegen is uiteindelijk een kleine, ingetogen novelle die groter aanvoelt dan haar beperkte omvang doet vermoeden. Een boek over mensen die antwoorden zoeken bij de doden omdat de levenden tekortschieten. Geen luid boek, maar wel een dat blijft nazinderen.

Recensie: Elif Aydin

← overzicht – Pittig