De geschiedenis van mijn seksualiteit

De geschiedenis van mijn seksualiteit van Tobi Lakmaker is zo’n boek dat vanaf de eerste pagina duidelijk maakt dat het gelezen wil worden als iets belangrijks. Niet gewoon een roman, maar een stem, een houding, een correctie bijna op hoe verhalen doorgaans verteld worden. De vraag is alleen: blijft er nog iets overeind zodra je dat aura van urgentie wegdenkt?

Lakmaker schrijft snel, scherp en met een toon die voortdurend balanceert tussen ironie en ernst. Dat werkt — tot op zekere hoogte. De verteller is geestig, zelfbewust en vaak raak in observaties over identiteit, lichaam en sociale verwachtingen. Maar tegelijk wringt daar precies het probleem: de stem is zó dominant dat alles erdoor wordt platgedrukt. Personages worden eerder ideeën dan mensen, scènes eerder kapstokken dan ervaringen.

Het boek presenteert zich als een persoonlijke zoektocht, maar voelt opvallend vaak als een zorgvuldig geconstrueerde pose. Alsof elk inzicht al op voorhand weet dat het gedeeld zal worden, dat het moet landen, moet resoneren, moet betekenen. Dat maakt het tegelijk toegankelijk en vermoeiend: je leest geen ontdekking, maar een reeks formuleringen die hun effect al lijken te kennen.

De thematiek — gender, seksualiteit, identiteit — is onmiskenbaar relevant. Maar relevantie is geen vrijgeleide voor literair gemak. Waar het boek het meest overtuigt, is in zijn lichtheid: de humor, de zelfspot, de momenten waarop Lakmaker niet probeert te overtuigen maar gewoon observeert. Daar ontstaat ruimte, daar ademt het. Zodra de roman echter gewicht wil krijgen, zodra hij iets wil zeggen dat groter is dan de scène zelf, begint hij te duwen. En precies daar verliest hij kracht.

Wat overblijft is een boek dat voortdurend op de rand balanceert tussen oprechtheid en performativiteit. Je kunt dat lezen als een bewuste stijlkeuze — een generatie die zichzelf vormgeeft terwijl ze spreekt. Maar je kunt het evengoed zien als een gebrek aan diepte, als een roman die meer bezig is met hoe hij overkomt dan met wat hij werkelijk onderzoekt.

De geschiedenis van mijn seksualiteit is dus geen leeg boek, integendeel. Het zit vol energie, intelligentie en gevoel voor timing. Maar het roept een ongemakkelijke vraag op: lezen we hier een eerlijk verhaal, of een perfect afgestelde versie daarvan? En misschien is dat uiteindelijk het meest intrigerende — en tegelijk het meest problematische — aan deze roman.

Recensie: Lia Van Maenen – Carstjens

← overzicht – Twijfelwond