De kunst van slow living

De kunst van slow living van Astrid van Zelst is een persoonlijk en tegelijk praktisch boek over wat er gebeurt wanneer het leven abrupt tot stilstand komt. Van Zelst, beeldend therapeut en kunstenaar, beschrijft hoe een ogenschijnlijk gewone dag in juni 2018 haar leven voorgoed veranderde. Op weg naar haar werk kreeg zij een eenzijdig fietsongeval waarbij ze een zware hersenkneuzing opliep. Wat volgde was een lange periode van herstel met blijvende gevolgen: prikkelgevoeligheid, vermoeidheid, pijnklachten en de vaak onzichtbare restverschijnselen van niet-aangeboren hersenletsel. In plaats van een klassiek herstelverhaal – waarin iemand na verloop van tijd weer “de oude” wordt – laat van Zelst zien dat zo’n weg vaak helemaal niet bestaat. Haar boek is een zoektocht naar een nieuw ritme van leven.

Centraal in het boek staat de omslag van een druk en doelgericht bestaan naar een leven waarin vertraging noodzakelijk wordt. Waar zij voorheen gewend was door te zetten en veel te dragen, werd ze na het ongeluk gedwongen haar grenzen serieus te nemen. Het herstelproces bleek grillig, emotioneel en soms pijnlijk confronterend. Van Zelst beschrijft openhartig hoe rouw, frustratie en zogenaamde meltdowns onderdeel werden van het dagelijks leven. Daarbij introduceert ze het begrip “levend verlies”: het besef dat je afscheid moet nemen van mogelijkheden en vanzelfsprekendheden die ooit normaal waren. Juist die eerlijke toon geeft het boek geloofwaardigheid. Het laat zien dat herstel niet alleen lichamelijk is, maar ook psychologisch en existentieel.

Wat De kunst van slow living zo intrigerend en aan te raden maakt, is dat het niet alleen een ervaringsverhaal is. Van Zelst combineert haar persoonlijke verhaal met haar achtergrond als beeldend therapeut. Daardoor krijgt het boek ook het karakter van een creatief werkboek. Elk hoofdstuk begint met een citaat en bevat vervolgens oefeningen die de lezer uitnodigen om zelf te schrijven, tekenen of collage te maken. Deze opdrachten zijn bedoeld om gevoelens, ervaringen en inzichten vorm te geven. Het boek wordt daarmee niet alleen iets om te lezen, maar ook iets om mee te werken. De lezer wordt actief betrokken bij het proces van reflectie en verwerking.

Creativiteit speelt in het boek een sleutelrol. Voor van Zelst werd het maken van beelden, schrijven en werken met kleur een manier om emoties te ordenen en betekenis te geven aan wat haar was overkomen. Ze laat zien dat creativiteit niet per se draait om artistieke prestaties, maar om het proces van uitdrukking en aandacht. In die zin sluit haar visie aan bij bredere ideeën rond slow living: bewust vertragen, aandachtig aanwezig zijn en ruimte maken voor wat zich aandient. Het boek laat zien hoe vertraging niet alleen een beperking kan zijn, maar ook een nieuwe manier van leven kan openen.

De doelgroep van het boek is breed, maar duidelijk herkenbaar. Van Zelst richt zich in de eerste plaats op mensen die te maken hebben met herstel na ziekte of trauma, zoals niet-aangeboren hersenletsel, burn-out, kanker of long covid. Tegelijkertijd kan het boek ook resoneren bij lezers die zich herkennen in overprikkeling, hoge gevoeligheid of een voortdurend gevoel van haast. Voor hen biedt het boek een uitnodiging om stil te staan bij de vraag hoe een rustiger en bewuster leven eruit kan zien. Daarnaast bevat het waardevolle inzichten voor professionals in zorg, coaching en therapie, die in het boek voorbeelden kunnen vinden van hoe creativiteit en reflectie een rol kunnen spelen in herstelprocessen.

De schrijfstijl van van Zelst is toegankelijk en persoonlijk. Ze schrijft zonder grote theorieën of ingewikkelde vaktaal, maar vanuit ervaring. Daardoor voelt het boek op veel momenten als een open gesprek met de lezer. De combinatie van tekst, illustraties en opdrachten zorgt bovendien voor afwisseling en maakt het boek visueel aantrekkelijk. Het nodigt uit om niet alles in één keer te lezen, maar om er telkens naar terug te keren wanneer dat nodig is.

Recensie: Eefje Beeckman – Gorissen

← overzicht – Beroerd