Het stiefmoedersyndroom

Jitske Van de Veire duikt met Het stiefmoedersyndroom in een complexe en vaak onderbelichte realiteit: het leven als plusouder. Van de Veire, die zichzelf omschrijft als een trotse ‘plusouder’, belooft een openhartige verkenning van de uitdagingen, liefde, twijfels en overwinningen die samengaan met het stiefouderschap. Het boek beoogt een gids te zijn voor wie worstelt met hun positie in een samengesteld gezin en een bron van herkenning en steun. Hoewel het onderwerp relevant en de intentie nobel is, laat de uitvoering op meerdere vlakken te wensen over.

Een van de voornaamste problemen is de nogal anekdotische insteek. Van de Veire baseert zich grotendeels op haar eigen ervaringen en die zijn, hoe waardevol ook, niet noodzakelijk representatief voor alle plusouders. Het boek mist een bredere theoretische basis of verwijzingen naar wetenschappelijk onderzoek over samengestelde gezinnen. Hierdoor blijft het steken in het persoonlijke en anekdotische, waardoor de algemene toepasbaarheid beperkt is. De lezer krijgt het gevoel een lang blogbericht te lezen in plaats van een diepgaande analyse.

Daarnaast schiet de structuur van het boek tekort. Het is niet altijd duidelijk welke thema’s aan bod komen en in welke volgorde. De overgangen tussen de verschillende onderwerpen voelen soms abrupt aan, waardoor de lezer zich kan verliezen in een wirwar van persoonlijke verhalen en losse observaties. Een heldere structuur met duidelijke hoofdstukken en subhoofdstukken zou de leesbaarheid aanzienlijk hebben verbeterd.

Een ander punt van kritiek is de nogal simplistische benadering van complexe problematiek. Samengestelde gezinnen zijn vaak het resultaat van scheidingen of andere pijnlijke gebeurtenissen, en de dynamiek tussen alle betrokkenen kan bijzonder ingewikkeld zijn. Van de Veire lijkt soms voorbij te gaan aan de diepere emotionele lagen en mogelijke conflicten die spelen binnen deze gezinnen. Het boek neigt naar een rooskleurige voorstelling van zaken, waarin de uitdagingen weliswaar worden erkend, maar niet altijd voldoende worden uitgediept. Dit kan de lezer het gevoel geven dat de realiteit mooier wordt voorgesteld dan ze in werkelijkheid is.

De schrijfstijl van Van de Veire is vlot en toegankelijk, maar mist diepgang. De auteur maakt veelvuldig gebruik van clichés en algemeenheden, waardoor de tekst soms oppervlakkig aanvoelt. De ‘ongefilterde ode’ aan plusouders, zoals de auteur het zelf noemt, verzandt soms in een herhaling van reeds bekende feiten en open deuren. Een meer kritische en introspectieve benadering zou het boek ten goede zijn gekomen.

Ook de belofte dat het boek niet alleen over de auteur zelf gaat, maar ook over het verhaal van de lezer, wordt niet volledig waargemaakt. Hoewel Van de Veire regelmatig de lezer direct aanspreekt en vragen stelt, blijft het vooral bij eenrichtingsverkeer. Er is weinig ruimte voor interactie of reflectie van de lezer zelf. Het boek zou meerwaarde hebben gehad als er bijvoorbeeld casestudies, interviews met andere plusouders of concrete oefeningen waren opgenomen om de lezer actief bij het onderwerp te betrekken.

Het stiefmoedersyndroom is zeker niet zonder verdiensten. Het boek kan een bron van herkenning en steun zijn voor plusouders die zich in hun rol onzeker of alleen voelen. Het feit dat Van de Veire het onderwerp bespreekbaar maakt en openlijk over haar eigen ervaringen vertelt, is prijzenswaardig. Echter, de nogal anekdotische insteek, de gebrekkige structuur, de simplistische benadering en de oppervlakkige schrijfstijl zorgen ervoor dat het boek tekortschiet als diepgaande analyse van het stiefouderschap. Het is meer een hart onder de riem dan een wetenschappelijk onderbouwd handboek. Wie op zoek is naar een luchtige en persoonlijke kijk op het leven als plusouder, kan wellicht iets aan dit boek hebben. Wie echter een diepgaande en genuanceerde analyse verwacht, zal teleurgesteld zijn.

Recensie: Elke Haenen

 ← overzicht – Hoezo, druk?