Monte Carlo

Ik heb een nieuwe held: de romancier Peter Terrin. In vijf dagen tijds heb ik drie van zijn romans gelezen. Eerst het confituur-kortverhaal Het antwoord; dat is een hoofdstuk uit de roman die ik gisteren en vandaag uitlas, zijn voorlaatste uit 2022, De gebeurtenis. Tussenin las ik de novelle Monte Carlo.

Dat is me een verhaal! Over de wederwaardigheden van een koersauto- monteur afkomstig uit een klein Engels dorp. Hij heeft talent, haalt als kind al een oude tractor uit elkaar om hem tot leven te wekken, en wordt tenslotte gewaardeerd lid van het Lotus-team in de Formule 1 eind jaren zestig. Zoals duizenden tijdgenoten is hij stiekem verliefd op de Franse actrice Deedee, die door haar lijf, bewegingsstijl en gezicht boordevol lijkt te zitten met de “goddelijke vonk” die de theologen in elke mens aanwezig weten. Zij steelt de show in Monte Carlo. De pers zwermt om haar heen, zij heeft body guards.

Bij de start van de wedrennen, naast de piste van Monte Carlo, bijna onder de ogen van het mondaine publiek en de prins, redt Jack Preston, de gewone Engelsman, de engelachtige Française. In een mannelijke beschermende reflex als er ineens een explosieve benzinebrand opvlamt. De monteur vangt het vuur op met zijn rug en achterhoofd. Drukt het meisje tegen de grond en redt zo haar schoonheid, haar leven. Zoals een woerd zijn eend en kuikens verdedigt en de klappen opvangt van het roofdier op jacht met honger in de natuur.

De wereld verkiest echter zijn heroïsche daad te negeren; de eenvoudige man wordt één keer geïnterviewd maar komt, zo blijkt bij zenuwachtig nazicht van de pers, in geen enkele krant aan bod. Niets. Ook de radio en de televisie verbazen week na week in die zin. Jack Preston wacht en wacht, eerst nog vol hoop, meer en meer verslagen en verbijsterd. Met zijn vrouwtje en het hele dorp wacht hij op de zo eerlijk verdiende roem en eer. Zoiets kan een mensengeest niet eindeloos dragen…

Het wordt een in kracht toenemende obsessie en psychose; ook al komen die medische woorden niet voor in de roman.

Jack kijkt naar interviews van de slanke diva Deedee op de televisie en hangt aan haar lippen als hij naar haar kijkt in haar rol in een feuilleton. Hij meent dat zij via de camera naar hem persoonlijk kijkt, en woorden zegt die voor hem alleen zijn bestemd. De psychoticus raakt in de war met waan en over betekenis van deze zwaar geladen observaties.

Zijn eenvoudige vrouw gelooft wél in hem, en de erotiek tussen hen wordt voor het eerst hemels, intens. Het dorp valt hem na verloop van tijd echter af en de gewonde, door het automerk intussen ontslagen mekanieker wordt het voorwerp van spot en vernedering in zijn rurale omgeving. Er moet iets gebeuren. Jack Preston bezit een Cortina oldtimer sportwagen en plots heeft hij een plan. Hij rijdt op een dag op en af naar de woning van de trouweloze, gruwelijk ondankbare en intens geïdealiseerde geliefde: hij weet hoe haar te treffen als monteur; hij heeft alleen maar een tangetje nodig en een minuutje bij haar auto…

De geslaagde moord brengt echter geen bevrijding of vrede. Zijn hele bewustzijn raakt radicaal verbitterd en teleurgesteld. Het leven, & God, zijn oude vriend, ze spotten alleen maar met zijn persoontje, toch? Ze tergen hem. Jack kan met niets meer tevreden zijn, laat staan genieten van de goede gewone dingen. Zoals van de liefde van zijn toegewijde vrouw en de vriendschap van de dorpsgek, een jonge, gehandicapte, kwetsbare vriend.

Een volgende tragedie dient zich aan. Het kan moord worden of zelfmoord…

Peter Terrin schrijft het allemaal met groot meesterschap uit, afstandelijk en toch betrokken. Streng en met strakke vertellershand, en opvallend intelligent. Zonder moeilijk te worden. Peter Terrin schrijft beheerst en sensitief, alsof hij in vertrouwelijk persoonlijk gesprek met je gaat. En krachtig, krachtig! … Zoals zijn kop er uit ziet op het portret op de stofwikkel van de roman.

Het leidmotief lijkt een allegorie, een uitwerking van de aloude wijsheid: ‘Ondank is ‘s werelds loon’.

Dit is een aangrijpende vertelling over hoe zwaar de onrechtvaardige behandeling soms te dragen valt voor de welmenende, integere mens die zich belangeloos heeft opgeofferd.