Reinaard

Tom Lanoye, een meester in het moderniseren van klassiekers, waagt zich nu aan een herwerking van Van den vos Reynaerde met ReinAard. Lanoye, die al eerder Goethe, Shakespeare en Euripides onder handen nam, toont met deze keuze een fascinatie voor de middeleeuwse schelmenroman, een verhaal dat hij wil ontdoen van zijn latere, gecastreerde imago.

Lanoye’s ambitie is helder: hij wil Reynaert terugbrengen naar zijn oorspronkelijke, subversieve essentie. Weg met de brave deugniet die Reynaertbier aanprijst, en welkom terug de meedogenloze manipulator. Hij wil komaf maken met de travestie van het origineel en de vos rehabiliteren. In plaats van een plekje in de zoetsappige wereld van Disney, ziet Lanoye meer verwantschap met de Soprano’s en de Peaky Blinders. Het is een interessante invalshoek, die de potentie heeft om het verhaal een nieuwe, relevante lading te geven.

De thematiek van macht, status, geld en geweld staat centraal in Lanoye’s interpretatie. ReinAard is geen onschuldig slachtoffer van omstandigheden, maar een actief deelnemer aan het corrupte spel. Hij geeft toe aan de verleidingen en geniet ervan, een eerlijkheid die hem onderscheidt van zijn schijnheilige mededieren. In Lanoye’s visie is ReinAards bedrog en mishandeling niet gratuit, maar eerder een verdiende loon voor de hypocrisie van de andere personages.

Echter, de vraag is of Lanoye erin slaagt om deze ambitieuze doelstellingen volledig te realiseren. Hoewel de thematiek ongetwijfeld raakvlakken heeft met de moderne tijd, voelt de vergelijking met de Soprano’s en Peaky Blinders soms wat geforceerd aan. Het is een interessante gedachte, maar de uitwerking ervan in het verhaal is niet altijd even overtuigend.

Een ander punt van kritiek is de complexiteit van de taal. Lanoye staat bekend om zijn virtuoze taalgebruik, maar in ReinAard neigt hij soms naar overdaad. De vele archaïsmen en ingewikkelde zinsconstructies maken het verhaal niet altijd even toegankelijk. Hoewel dit wellicht bedoeld is om de sfeer van de middeleeuwen te evoceren, kan het de lezer ook vervreemden van het verhaal. Hierdoor is het soms moeilijk om de essentie van het verhaal te vatten. De complexiteit van de taal staat soms in de weg van de boodschap die Lanoye wil overbrengen.

Desalniettemin is ReinAard een boeiende en prikkelende herwerking van een klassiek verhaal. Lanoye daagt de lezer uit om na te denken over de morele complexiteit van Reynaert en zijn mededieren, en over de relevantie van het verhaal voor de moderne tijd. De thematiek van machtsmisbruik, corruptie en hypocrisie is immers nog steeds actueel.

Lanoye verdient lof voor zijn ambitie en zijn poging om Reynaert te ontdoen van zijn gecastreerde imago. Hoewel de uitwerking niet altijd even overtuigend is, is ReinAard een waardevolle bijdrage aan de herinterpretatie van klassieke verhalen. Het is een boek dat stof tot nadenken geeft en de lezer uitdaagt om zijn eigen morele kompas te bevragen. Ondanks de complexiteit van de taal en de soms geforceerde vergelijkingen met moderne bendes, is ReinAard een boek dat de moeite waard is om te lezen. Het is een bewijs van Lanoye’s talent en zijn vermogen om klassieke verhalen op een vernieuwende manier te interpreteren.

← overzicht – Patrick Conrad