Boekhandels ontvangen vandaag ongeveer 43% van de verkoopprijs van een boek

Dat percentage zou volgens sommige uitgevers en auteurs gerust mogen stijgen naar 55%.

Daar valt iets voor te zeggen.

Maar dan hoort daar één voorwaarde bij.

Leg dat boek ook effectief in de winkel.

Want wat is de situatie vandaag? Een boekhandel kan een aanzienlijk deel van de opbrengst opeisen zonder dat het boek ooit een plaats krijgt in de rekken. Het boek bestaat dan uitsluitend als een vermelding in een computersysteem. Als een klant er expliciet naar vraagt, kan het besteld worden. Meer niet.

Dat is geen verkoop. Dat is logistiek.

Een boek dat niet zichtbaar is, wordt niet ontdekt. Een boek dat niet ontdekt wordt, wordt niet gekocht. En een boek dat alleen via een zoekbalk gevonden kan worden, heeft geen boekhandel nodig maar een magazijn.

De klassieke rechtvaardiging voor de hoge boekhandelskorting was altijd duidelijk: boekhandels creëren zichtbaarheid. Ze nemen risico. Ze reserveren schapruimte. Ze zetten onbekende auteurs naast bekende namen. Ze maken van een boek een cultureel object in plaats van een artikelnummer.

Maar als die functie verdwijnt, waarom zou de vergoeding dan stijgen?

Stel dat een supermarkt 55% van de prijs van een yoghurt zou opeisen, maar die yoghurt vervolgens niet in de rekken zet. Niemand zou dat normaal vinden. Toch lijkt de boekenwereld dergelijke logica steeds vaker te aanvaarden.

Natuurlijk hebben boekhandels het niet gemakkelijk. Huurprijzen stijgen. Personeel kost geld. Online concurrentie is moordend. Maar precies daarom zou hun meerwaarde opnieuw zichtbaar moeten worden waar ze ooit het verschil maakten: op de winkelvloer.

Niet elk boek kan permanent in de rekken liggen. Dat begrijpt iedereen. Maar als een hogere marge wordt gevraagd, dan mag daar ook een grotere inspanning tegenover staan om boeken zichtbaar te maken voor lezers.

Want uiteindelijk draait het debat niet om percentages.

Het draait om een eenvoudige vraag.

Wordt de boekhandel betaald voor het verkopen van boeken?

Of voor het beschikbaar houden van een bestelknop?

Dat verschil lijkt klein.

Voor auteurs, uitgevers en lezers is het gigantisch.