In gebruikte boeken blijft iets achter

 Sommige tweedehandsboekwinkels lijken niet zozeer gevuld met boeken als wel met achtergelaten flarden levens. Op een schutblad staat een naam in sierlijke vulpenletters, alsof iemand zichzelf wilde vereeuwigen voor hij het boek weer uit handen gaf. Tussen pagina 48 en 49 rust soms een vergeelde foto, een treinticket, een oude rekening uit een bohemiencafé dat misschien al jaren verdwenen is. En hier en daar: een aarzelende potloodlijn onder een zin die ooit belangrijk genoeg was om even halt bij te houden.

In gebruikte boeken blijft altijd iets van de vorige lezer achter. Niet alleen slijtage, maar aandacht. Alsof lezen vroeger trager gebeurde. Geduldiger misschien. Een roman reisde mee in een jaszak, lag wekenlang open op een nachtkastje, verhuisde van treinwagon naar woonkamer en werd zo vaak vastgenomen dat de rug uiteindelijk begon te breken.

Misschien verklaren tweedehandsboekwinkels daarom ook iets van ons heimwee. Niet alleen naar oude boeken, maar naar een tijd waarin papier nog vanzelfsprekend aanwezig was in het dagelijkse leven. Toen een boek niet louter tekst was, maar ook gewicht, geur en aanwezigheid.

Vandaag schuift taal eindeloos voorbij op schermen. Vluchtig, licht en geruisloos. Lezen lijkt soms iets geworden dat men consumeert zoals men door beelden scrolt: snel, efficiënt en alweer vergeten nog voor de dag voorbij is.

Voelen deze plekken daarom zo merkwaardig rustig aan? Alsof ze zich koppig onttrekken aan de dwaze cadans van de wereld erbuiten.