Gerard Reve, geboren als Gerard Kornelis van het Reve op 14 december 1923 in Amsterdam, behoort tot de invloedrijkste en meest besproken schrijvers van de naoorlogse Nederlandse literatuur. Samen met Harry Mulisch en Willem Frederik Hermans wordt hij gerekend tot De Grote Drie. Zijn werk kenmerkt zich door een unieke mengeling van ironie, melancholie, religieuze ernst, provocatie en een sterk autobiografisch karakter. Met romans, novellen, brievenboeken en poëzie drukte hij een blijvend stempel op de Nederlandse cultuur.

Reve groeide op in een communistisch gezin in Amsterdam, aanvankelijk in Betondorp en later in de Diamantbuurt. Zijn vader was journalist en schrijver, zijn moeder politiek actief, en zijn oudere broer Karel zou later hoogleraar slavistiek worden. De jeugd van Reve werd gekenmerkt door psychische problemen en gevoelens van vervreemding, waarvoor hij al op jonge leeftijd in therapie ging. Zijn schoolloopbaan verliep onregelmatig; na een onvoltooide gymnasiumopleiding volgde hij een grafische opleiding. In deze jaren werkte hij in uiteenlopende functies, onder meer als rechtbankverslaggever, en begon hij serieus te schrijven.

Zijn literaire doorbraak kwam in 1947 met de roman De avonden, een sober en beklemmend portret van tien winterse dagen uit het leven van de jonge Frits van Egters. Het boek werd aanvankelijk verdeeld ontvangen, maar groeide in de jaren zestig uit tot een klassieker. Eerder had Reve al naam gemaakt met de novelle De ondergang van de familie Boslowits en later met Werther Nieland, waarin hij een opvallend afstandelijke vertelstijl hanteerde en de werkelijkheid liet zien door de ogen van jonge, zoekende hoofdpersonen.

In 1948 trouwde Reve met de dichteres Hanny Michaelis. Het huwelijk hield stand tot 1959 en viel samen met een periode van verblijf in Engeland, waar Reve zich toelegde op toneelschrijven en zelfs als verpleger werkte. In deze tijd besloot hij enige tijd uitsluitend in het Engels te schrijven, mede als reactie op morele verontwaardiging in Nederland over de expliciete inhoud van zijn werk. Uiteindelijk keerde hij echter terug naar het Nederlands en vond hij zijn meest karakteristieke vorm in het epistolaire proza.

In de jaren zestig beleefde Reve zijn definitieve herwaardering. Zijn debuut De avonden werd herdrukt en zijn brievenboeken Op weg naar het einde en Nader tot U oogstten zowel bewondering als verontwaardiging. In deze werken verweefde hij openlijk zijn homoseksualiteit, religieuze verlangens en existentiële twijfels. Zijn bekering tot het rooms-katholicisme in 1966 gaf zijn werk een nieuwe, mystieke lading. Datzelfde jaar raakte hij verwikkeld in het beruchte Ezelproces, waarin hij werd vervolgd wegens godslastering. Uiteindelijk werd hij in hoogste instantie vrijgesproken, een uitspraak die een belangrijk precedent vormde voor de vrijheid van meningsuiting in Nederland.

Reve leefde achtereenvolgens in Amsterdam, Friesland, Frankrijk en België en had langdurige relaties met verschillende mannen die vaak onder schuilnamen in zijn werk opdoken. In 1973 verkortte hij zijn naam officieel tot Gerard Reve. In zijn latere romans, zoals Oud en eenzaam, Moeder en zoon en Het Boek Van Violet En Dood, keek hij steeds explicieter terug op zijn leven, zijn geloof, zijn seksualiteit en zijn angsten, vaak in een toon die tegelijk ontroerend, ironisch en polemisch was.

Naast controverse ontving Reve ook grote erkenning. In 1969 kreeg hij de P.C. Hooft-prijs, een bekroning van zijn literaire betekenis. Hij bleef tot op hoge leeftijd een publieke figuur, bekend om zijn optredens, voorlezingen en polemieken. Vanaf het einde van de jaren negentig werd hij getroffen door de ziekte van Alzheimer, waardoor hij steeds verder uit het openbare leven verdween en uiteindelijk niet meer kon schrijven.

Gerard Reve overleed op 8 april 2006 in Zulte, Oost-Vlaanderen, op 82-jarige leeftijd. Hij werd begraven in Machelen-aan-de-Leie. Zijn werk leeft voort als een compromisloze en persoonlijke zoektocht naar liefde, God en betekenis, geschreven in een stijl die even herkenbaar als onnavolgbaar is.

Librar las De avonden.